خانه / ادبیات / فلم نامه / نمایشنامه حوت خونین

نمایشنامه حوت خونین

کاری از : نوراحمد کریمی

قبل از شروع:

( در حالیکه هنوز پرده نمایش کنار نرفته است، راوی وارد صحنه می شود و دیالوگش را چنین آغاز می کند:)

راوی:

سلام بر خطه باستانی که محبت و شجاعت و شرافت و میهن‌دوستی در سیما های تک تک از ساکنان آن موج می زند و درود بر مردمان دوستداشتنی که درفش آزاده گی را در ادوار متخلف تاریخ بر دوش کشیده اند.

امروز از سرزمین  و مردمانی خواهیم گفت که باستانی و فرهنگی بودن شان، نقش زرین تاریخ است و انسانیت در چهره زنان و مردان این دیار موج می زند و بیش از آنکه متفرق باشند، روحی استند، یگانه با تمامیت هستی …

دوستان! سلام

فصل هرات باستان از راه رسیده است! و روایت صفحاتی از تاریخ و بیان روز شمار تحولات سال ۱۳۵۷ خورشیدی در این ولا، هدف امروزی ماست.

( راوی به کنار صحنه می رود و به صحنه نگاه می کند.)

**********

پرده اول:

  • زمان: هفتم ثور ۱۳۵۷
  • مکان: حویلی دهقان زحمت کش
  • شخصیت های صحنه : راوی، دهقان زحمت کش، همسر و دخترش

( صدای مارش های نظامی در شروع نمایش از رادیو شنیده می شود.)

پرده نمایش به آرامی کنار زده می رود.

  •  توصیف صحنه:

تخت بام یک منزل در حالیکه با قطعه قالین وطنی فرش شده و یک نالین و دو بالش در آن هموار است. رادیو در وسط تخت بام قرار دارد و مارش نظامی طنین انداز است.

 ( دهقان فداکار به آرامی وارد صحنه می شود، در حالیکه خنده به لب دارد، کاسه مملو از خیار را که در دست دارد، روی تخت بام می نهد. )

دهقان فداکار: بیا زن که خیار های پالیز مان رسیده است و نوبر اول را خود مان بنمائیم. فرشته بیا که سال پر خیر برکت امسال را اول خودمان جشن بگیریم. به به چه خیار هایی.

( در این لحظه زن و دختر دهقان فداکار وارد صحنه می شوند و در کنارش می نشینند. )

دختر: سلام بابا، به به چه خیار هایی. مبارک باشه، بالاخره زحمت های شما ثمرش را داد.

دهقان فداکار: بلی دخترم. الحمدلله امسال زراعت مان خوب شده، همه از حاصلات راضی اند.

زن: راستی مرد. نمی دانم امروز چرا رادیو دیگر برنامه ای غیر از مارش نظامی ندارد. خدا خیر کند. دلم شور می زند.

دهقان فداکار: راست می گویی. امروز رادیو برنامه های عادی و همیشه گی اش را ندارد.

( در همین لحظه  راوی که در کنار صحنه ایستاده است به آرامی وارد صحنه می شود  و در همان حالت دیالوگ خود را می گوید. و در اثنای بیان دیالوگ راوی، صدای رادیو کم می شود. )

راوی:

سال ۱۳۵۷، روزگاری که مردم این دیار زحمت و تلاش روزانه شان را با لبخند و شادمانی پی می گرفتند، آبستن تحولاتی می شود که بعدها تمام این خاک، آغشته به خون هزاران شهید می گردد.

( راوی دوباره به کنار صحنه می رود و به صحنه نگاه می کند. صدای رادیو بار دیگر بلند می شود. )

 ( در این اثنا متن نخستین اعلامیه شورای انقلابی قوای مسلح افغانستان از طریق امواج رادیویی طنین انداز می شود:)

صدای اسلم وطنجار از طریق رادیو : هموطنان گرامی، برای اولین‌بار در تاریخ افغانستان، آخرین بقای سلطنت ظلم، استبداد و قدرت فامیل خاندان نادرخان سفاک خاتمه یافت و تمام قدرت دولت به‌دست خلق افغانستان قرار گرفت. قدرت دولت به اختیار عام و تام شورای انقلابی عسکری است.

هموطنان عزیز! دولت ولسی شما که در دست شورای انقلابی قرار دارد، به‌اطلاع می‌رساند، که هر عنصر ضد انقلابی که بخواهد از هدایات و مقررات شورای انقلابی سرپیچد، به زودترین فرصت به مراکز نظامی انقلابی سپرده خواهد شد.

دهقان فداکار: وااای، ببین چه اتفاقی افتاد زن؟! رژیم تغییر کرد. خدا خیر کنه، حکومت محمدداود سرنگون شد.

زن: ما را چی کار به این کارها. هر حکومتی که بیاید، ما زندگی مان را می کنیم. چرا تشویش می کنی، مرد؟

دهقان فداکار: اما تازه همه چیز خوب شده بود. زراعت، مالداری، تازه کار های بازسازی در شهر ما شروع شده بود. بند سلما، پروژه سمنت، فابریکه نساجی، مسلخ…

دختر: یعنی چی میشود بابا؟

دهقان: نمی دانم بابا جان، خدا خودش رحم کند.

 (همسر و دختر دهقان فداکار در حالیکه مادر ، رادیو و دختر، ظرف خیار ها را بدست گرفته اند، با عالمی از تعجب و حیرت از صحنه خارج می شوند و دهقان فداکار نیز در حالیکه به پا ایستاده و از پریشانی قدم بر می دارد ، از حرکت می ایستد. راوی دوباره وارد صحنه می شود)

راوی: دهقان فداکار نگران پیامد های ناگوار این اتفاق بود و نشود که طرحهای سازندگی و تر قی خواهانه حکومت سردار محمد داود خان به باد فراموشی سپرده شود.

( راوی به کنار صحنه می رود.)

**********

پرده دوم:

  • زمان: هفتم ثور ۱۳۵۷
  • مکان: میدان ده
  • چند تن از اهالی محل

دکور:

اینبار گوشه ای از میدان ده نمودار می شود. از دو سوی صحنه و از مقابل پنج مرد پیر و جوان وارد صحنه می شوند و در حالیکه دهقان فداکار هم به آنها رسیده است، در کنار هم پیرامون رویداد به وقوع پیوسته با همدیگر به صحبت می پردازند.)

مرد اول: می دانید، می گویند طیاره ها ارگ ریاست جمهوری را بمباران کرده اند و سردار محمد داود و تمام خانواده اش کشته شده اند.

مرد دوم: بلی من هم از طریق اخبار رادیو های خارجی این را شنیده ام.

سومی: خداوند خیر کنه، این قسم که حکومت با خشونت تمام به میان بیاید، عاقبت خوشی نمی توان تصور کرد.

چهارمی: چطور می تواند یک حکومت در روز نخست شورش، از میان برود. آخر قل اردو ها و قوای زرهدار کجا استند، چرا کاری نکردند؟

دهقان فداکار: شورش از میان همیان نظامیان برخاسته است و قوای چهار زرهدار پیش آهنگ این کودتاه بوده.

اولی: حالا در هرات چه اتفاقی خواهد افتاد؟

دومی: چه می شود. فقط عکس رئیس جمهور بدل خواهد شد و کار ها روال عادی اش را خواهد داشت.

دهقان فداکار: خدا کند ، چنین شود که تو می گویی. آه ببینید که مدیر صاحب معارف از شهر به اینجا می آیند. باشد از ایشان اوضاع شهر را جویا می شویم.

( مدیر معارف در حالیکه لباس محلی به تن و کلاه پست به سر دارد، وارد صحنه شده و با همه بغل کشی و احوال پرسی می کند.)

دهقان فداکار: خوش آمدید مدیر صاحب. چه خبر از درون شهر. خیلی خسته و ناراحت به نظر میرسید. تعریف کنید تا ما هم مطلع شویم.

مدیر معارف: چه بگویم دوستان. از ساعتی که کودتاه به پیروزی رسیده، تمام اعضای حزب خلق و پرچم به ادارات و تاسیسات دولتی یورش بردند و به حتک حرمت، خشونت و دستگیری  مدیران و کارمندان دولتی پرداختند. حالا بسیاری از شاگردان مکاتب که شامل حزب خلق بوده اند، مدیران کنونی ادارات دولتی شده اند. اوضاع به کلی متشنج است و پیوسته به دنبال مدیران ارشد حکومت محمد داود می گردد. من به ناچار به اینجا آمده ام تا کمی اوضاع بخوابد ، بلکم روال عادی به خود یابد.

دهقان فداکار: خوش آمدی مدیر صاحب. شما روی چشم ما جا دارید. بفرمایید منزل ما که می دانم نهایت مانده شده اید.

( همه از هر مسیری که آمده بودند، در حرکت می شوند و از صحنه بیرون می شوند. راوی که تماشاگه افراد از کنار صحنه بوده است، به وسط صحنه  می آید و به نقل ادامه داستان می پردازد.)

**********

پرده سوم:

  • زمان: چند روز بعد
  • مکان: میدان ده
  • چند تن از اهالی محل، فدایی حزب و دو سه سرباز

دکور:

در میدان قریه و در دیوار سماواری، عکس بزرگی از تمسال نورمحمد تره کی، رئیس جمهور به قدرت رسیده کودتاچیان نصب میگردد و پرچم سرخ بر فراز عکس توسط یک سرباز به اهتزاز در می آید. مارش نظامی نواخته می شود. مردم اهالی از اطراف، گرداگرد عساکر جمع می شوند.

یک فدایی برای حرف زدن بر موضع بلند می ایستد و به سخنرانی می پردازد.

 ( راوی باز نگاهی به صحنه می اندازه و به آرامی به کنار صحنه می رود.)

فدایی: امروز امپریالیزم مرتجع به زباله تاریخ سپرده شد و خلق کبیر با شعار عالمگیر ( کور ، کالی و دودی ) پیروز میدان نبرد شده است تا بزگر و رعیت را از چنگال فیودال های زمین خوار برهاند. امروز تره کی بزرگ به عنوان فرزند صدیق لنین کبیر به میدان آمده است تا درفش سرخ خلق را بر دوش بکشد.

همه خلقی ها: هورا – هورا – هورا

راوی:

انگار در آن هنگام،  زمان متوقف شده بود. براستی چطور می توان در برابر آتشی مهیب که برای نابودی ارزش ها و بنیان های خانواده و اجتماع، که با صدور چندین و چند فرمان به میان آمده بود، خاموش ماند؟ براستی در آتش بودن چه معنی‌ای می‌تواند داشته باشد و اینکه خانواده های ساکن این دیار که سال های سال با عزت و آبرومندی زندگی کردند ، در چنین شرایطی چه حالی می توانند، داشته باشند؟ …

**********

پرده چهارم:

  • زمان: چند روز بعد
  • مکان: حویلی حاجی
  • حاجی، همسر و دخترش، فدایی، ولسوال، دو سرباز

دکور:

داخل یک اتاق که به صورت ساده تزئین شده است و در گرداگرد آن نالین پهن است. در گوشه یکی از تاق ها، رادیویی به چشم می خورد که روشن است.

حاجی همراه با همسر و دخترش در خانه نشسته اند. او به اخبار رادیو گوش داده و مادر و دختر در گوشه ای آرام قرار گرفته اند:

صدای مجری رادیو.:

شورای انقلابی حزب دموکراتیک خلق افغانستان، فرمان شماره شش خود را بدین شرح صادر نموده است:

حاجی: باز خدا به خیر کند.

دختر: چی شده پدر.

حاجی : بگذار ببینم چه می گوید.

مجری رادیو:

حاجی: این ها دیگر کی هستند. کار شان به جایی رسیده که به زندگی خصوص مردم نیز می خواهند دست درازیکنند.

زن: چی شده مرد. باز به فکر افتادی.

حاجی: باز فرمان جدید صادر کردند

زن: باز دیگر چه گفته اند؟ بساط بی عزتی مردم را که با همان فرمان اشتراک در کورس های بیسوادی برپا کردند حالا دیگر چی مانده که نکرده باشند؟

حاجی: حالا قیمت پیشکش دختر را صه صد افغانی اعلام کردند.

زن: ای وای. این را کی یاد شان داد. خوب از یک طرف که کار خوبی است. نباید مردم پول زیاد بگیرند.

حاجی: کار خوبی است. اما مهم تطبیق درست آن است. با شناختی که از حزبی ها پیدا کردم، بعید می د انم  که آبروی مردم را به سخره نگیرند.

زن: وای مرد. تو با این حرف هایت مرا می ترسانی.

( در این هنگام تق تق دروازه خانه خانه شنیده می شود. )

رن: کی می تواند باشد. کسی آمدنی است، حاجی؟

حاجی: نه،  من با کسی قرار ندارم. باشد، می روم ببینم که کیست. ( از اتاق بیرون می شود. مادر سر پا شده به بیرون نگاه می کند. دختر نیز ازر جایی که نشسته است به مادر نگاه می کند. ناگهان وحشت سراپای مادر را می گیرد  )

مادر: وای خدای من. به فریاد مان برس.

دختر: ( به سمت مادر می شتابد و به بیرون نگاه می کند ) چی شده مادر… این ها کی هستند که به زور می خواهند داخل بیایند.

( در این هنگام حاجی را به داخل اتاق تنلنگ داده و دو نظامی با دو فرد دریشی پوش داخل اتاق می شوند. مادر و دختر در کنار هم در گوشه اتاق قرار می گیرند.

حاجی: از خدا بترسید. اینجا زن و دخترم هستند. شما چرا داخل می شوید.

فدایی: ( خنده ای سر می دهد ) خدا دیگر کیست که ما را از او می ترسانی. اتفاقاً ما با دختر تو کار داریم.

حاجی: درست صحبت کنید. ما افغان ها ناموس داریم.

فدایی: ببین مردک اینقدر قلمبه سلمبه تحویل مان نده. تو که می دانی ما به هرچه که اراده کنیم به آن می سیم. حالا هم خفه خون بگیر و ببین که من چه می گویم.

حاجی: باشد. حرف تان را بزنید.

فدایی: تو که این رفیق زلمی را می شناسی؟

حاجی: بلی می شناسم. از وقتی که به شهر رفت، دیگر ندیدمش.

فدایی: او از فدائیان راستین خلق است. حالا هم ولسوال شده و دخترت را می خواهد.

حاجی: اما دختر من به نام پسر کاکایش است. شما می دانید که به لحاظ دینی این شده نمی تواند که دختر نامزد دار به دیگری داده شود.

فدایی: ما این چیز ها سر مان نمی شود. مهم ترین چیز برای مان فرامین حزب است. دختر که به خانه پدر باشید، باید شوهر کند.

حاجی: اما دخترم شوهر دارد. فعلاً شوهرش نیست.

جوان فدایی: اگر دروغ نمی گویی، شوهرش کجاست؟

جاجی: برو از پدرت بپرس. او و دیگر اهالی محل این موضوع را می دانند.

جوان فدایی: پدرم رفیق تره کی است. من به جز او دیگر پدری ندارم.

حاجی: شما حالا که ولسوال شده اید حتماً خیلی ها عروسی دادن دختران شانرا دارند.

جوان فدایی: اما گلویم پیش دختر تو گیر است.

حاجی: درست حرف بزن . ما مردم آبرو داریم.

جوان فدایی: ( سیلی به صورت حاجی می کوبد ) برای من حرف زدن را یاد می دهی مردک.

( مادر و دختر به گریه می افتند.)

فدایی: ببین کار از کار گذشته. دختر را هر قسمی که می خواهی، جلو مان می کنی تا به خانه رفیق ولسوال برود، ورنه…

حاجی: شما چه می گوئید. این چگونه ممکن است.

 ( یکی از سربازان با اشاره دست فدایی با قنداق تفنگ به پیشانی حاجی کوبید و او بیهوش شده و نقش زمین می شود.)

فدایی: ورنه ما این گونه ممکنش می سازیم.

(مادر و دختر گریه کنان به پهلوی حاجی می نشینند. )

مادر: شوهرم را کشتید ظالم ها. … حاجی بلند شو.

( دو سرباز با اشاره فدایی به جانب دختر یورش می برند و به زور او را از زمین بلند نموده، به بیرون می کشند. )

دختر: به من نزدیک نشوید. گفتم از من دور شوید. دست به من نزنید از خدا بی خبر ها.

جوان فدایی: ( با خنده ) آخر به دستت آوردم.

دختر: ( بروی فدایی جوان تف می اندازد) باید این حرمان را به گور به ببری.

( فدایی جوان با خشم صورتش را پاک می کند. آنها دختر را به بیرون می کشند. مادر به  پشت شان نالاه کنان می آید. اما آنها وی را به درون اتاق پرت کرده و دررا می بندند. )

مادر: شما را به خدا به دخترم کاری نداشته باشید. او نامزد دار است. کجا می برید ظالم ها. ( همچنان در کنار شوهر گریه سر می دهد. )

**********

پرده پنجم:

  • زمان: چند ماه بعد
  • مکان: میدان قریه
  • چند تن از اهالی محل، سه تا چهار فدایی، شاگردان مکتب، خان قریه

دکور:

میدان قریه، تعداد زیادی از اهالی محل و شاگردان دختر و پسر مکاتب همراه با سربازان و فدائیان وابسته به حکومت جمع اند. شاگردان معارف پرچم های سرخ  و شعار هالی ( کور، کالی، دودی ) را به دست گرفته اند.

راوی:

درحالی‌که تنها چند روز از صدور فرمان شماره هشتم می‌گذشت، نمایندگان حکومت خلق به قریه جات دور و نزدیک این ولا رفتند تا بدون برنامه ریزی درست و مناسب اما بگونه آرمانی، فرمان به اصطلاح اصلاحات اراضی را به مرحله اجرا بگذارند. در این مارش های نمادین حزبی، گروه زیادی از متعلمین معارف به حیث پیش غراولان، حربه ای برای تبلیغات قرار می گرفتند و اینان با شعار های مرگ بر فیودال، زنده باد حزب دیموکراتیک خلق افغانستان و دیگر شعار های آزار دهنده حزبی، فضای آرام و دوستداشتنی روستا ها و قریه جات این دیار را تیره و تار می ساختند و بی آنکه به‌پاس قدردانی از زارعین فداکار، حرفی به زبان رانده شود، بساط توهین ایشان چیده می شد.

یک فدایی به همراه یکی از زمین داران کلان قریه قبل از شروع مراسم به تنهایی صحبت می کند.

فدایی: خان صاحب خودت می دانی که حکومت خلقی ما با صدور فرمان شماره هشتم، اصلاحات اراضی را به میان آورده.

خان: می دانم. اما تطبیق این قانن نیاز به وقت و زمان دارد و نمی شود این چنین زود با گذشت تنها چند روز از فرمان، به مرحله اجرا گذاشته شود.

فدایی: پیش حکومت خلقی ما هیچ کار ناشدی وجود ندارد. از این به بعد فقط می توانی در مقدار معینی از زمین خود کشت کنی و مابقی را به دهاقین زحمت کش واگذار کنی.

خان: مثل اینکه چاره ای نیست. باشد، کاش با این کار دهاقین برای خود بکارند و بدروند. من حاضرم. پس در جریان این برنامه بعد از صحبت های شما، من هم کمی صحبت با دهاقین دارم و می خواهم آنها را به انجام کار زیاد تشویق کنم.

فدایی: درست است. ( بعد از آن فدایی به بالای یک بلندی قرار گرفته، به ایراد سخن می پردازد.

فدایی: درود به رهبر انقلاب کبیر ثور، نورمحمد ترکی..

فدائیان و شاگردان مکاتب: هورا هورا هورا

فدایی: اینک یکی از آرزو های بزرگ فرزندان لنین با تطبیق اصلاحات اراضی در کشور برورده شد و ما اکنون شاهد مرگ و اضمهلال ملاکین بزرگ و پیروزی دهقان زحمت کش در کشور خود هستیم.

فدائیان و شاگردان مکاتب: هورا هورا هورا

فدایی: دیگر این زمین های حاصل خیز نه از ملاکین مرتجع، بل از بزگر وفادار به حزب دموکراتیک خلق افغانستان است. دیگر هنگامه ی فیودال های ظالم به سر رسیده است. مرگ به فیودال

فدائیان و شاگردان مکاتب: مرگ.

خان: ( در گوشی با یکی از روستائیان ) این ها به کی دشنام می فرستند؟

روستایی: مثل این که من و شما را خطاب می کنند. چون ملاک زمین غیر از ما کس دیگری نیست.

فدایی: مرگ به فیودالی که حاصل دست رنج دهقان وطن پرست ما را به خانه خود می برد.

فدائیان و شاگردان مکاتب: مرگ.

( در این هنگام یکی از شاگردان مکتب با چوبی که در دست دارد، به زیر مندیل خان زده و مندیل او به زمین می افتد.

شاگرد مکتب: مرگ به فیودال.

فدائیان و شاگردان مکاتب: مرگ.

فدایی: همه با هم برای تقسم اراضی به سر زمین های خان می رویم.

( همه در حرکت می شوند. خان مایوسانه خم شده مندیلش را از روی زمین بر می دارد. و به غوغای ایجاد شده می نگرد. )

فدائیان و شاگردان مکاتب: هورا هورا هورا

**********

پرده ششم:

  • زمان: چند ماه بعد
  • مکان: مسجد
  • چند تن از اهالی محل، گل احمد تیزانی

دکور:

داخل مسجد یکی از قریه جات

حضور «گل احمد تیزانی» در قیام بیست و چهارم حوت هرات و نقش او در بسیج مردمی برای قیام ، از شواهد زنده خودجوش بودن قیام ۲۴ حوت هرات است‌. او که از متنفذین قریه تیزان ولسوالی گذره بود‌، از چند روز قبل از شروع قیام به قریه جات مختلف ولسوالی های همجوار شهر می رفت و مردم را از شروع قیام در روز ۲۴ حوت باخبر می ساخت و آنان را دعوت به مشارکت می نمود.

– گل احمد تیزانی: ( در درون مردم ) برادران! شما خود بهتر می دانید که کودتا گران خلق و پرچم نه تنها که هیچگونه احترامی به دین و باور های اسلامی ماندارند، اقدام به ظلم و تعرض به جان و مال مردم هم می کنند. براستیاین چگونه حکومتی است که عزت و سربلندی مردمش را پایمال و عقاید و باور های ضد دینی را ترویج می کند. چرا باید انسان های خوب روزگار به بهانه های مختلف روانه زنده و بعد به قتل می رسند. یقین داشته باشید که اگر منتظر خوب شدن اوضاع باشیم، یقین داشته باشید که با بودن این ظالم ها هیچ کاری به سامان نخواهد شد. و این ها برای همیشه بر ما ظلم خواهند کرد.

یکی از اهالی محل: یعنی ما چه کار کرده می توانیم.

گل احمد: ما هر کاری را کرده می توانیم. ملت ها جکومت های طاغوتی را به زانو در آورده می تواند.

یکی دیگر از اهالی محل: اما آنها توپ و تانک و اسلحه دارند. ما مردم بی دفاع هیچکاری کرده نمی توانیم.

گل احمد: شما به کشور همسایه تان نگاه کنید. آنها هم هیچ چیز نداشتند. اما با دست خالی و اراده قوی به یک حکومتی که سابقه دو هزار و پنجصد ساله داشت را به زانو در آوردند. به خود باور داشته باشید و از خدای بزرگ کمک و معاونت به طلبید.

همه مردم: الله اکبر – الله اکبر

نقال:

اینجا در درون شهر نیز جمعی از علما، اساتید، روشنفکران و جوانان آگاه گرد هم می آمدند و تدابیر لازم را برای شروع یک قیام مردمی روی دست می گرفتند.

استاد شهیر: برادران! به ما خبر رسیده که مردم در قریه جات آماده قیام شده اند و انشاء الله که روز پنجشنبه به طرف شهر در حرکت خواهند شد.

استاد شهید: انشاء الله که خیر باشد. پس لازم است تا ما هم آماده گی های لازم را بگیریم و درون شهر ضربات کوبنده مان را بر این حکومت پوشالی بزنیم.

آقا صاحب حوض کرباس: بلی دقیقاً همه من و شما باید بستر را در درون شهر آنگونه آماده بسازیم که جای هیچگونه مقاومتی برای فدائیان حزب نماند. باید ما از همین اکنون با پخش اعلامیه ها، مردم را متوجه به وقوع قیام ساخته و آنها را آماده به همکاری کنیم.

معلم: مردم همه آماده گی دارند. یقین دارم با شروع جرقه این قیام، خیلی زود همه مردم به شهر خواهند ریخت.

 استاد شهیر: لازم است تا جناب حاجی آقا صاحب، پیام مردم شهر هرات را به انقلابیون به رهبری گل احمد تیزانی برسانند.

همه: درست است.

**********

پرده هفتم:

  • زمان: حال
  • مکان: ستیژ نمایش
  • راوی

دکور:

راوی از روی ستیژ که پرده هنوز باز نشده است، با مخاطبین سحبت می کند.

راوی:

در نخستین ساعات صبح روز پنجشنبه شاهد حضور یکپارچه ساکنان این دیار بودیم که با شعارهای پر شور و کوبنده خود شکوه و معنای خاصی به قیام مردی داده بودند. مردم هرات در آن روز در برابر گلوله‌های دژخیمان ایستادند و فریاد الله اکبر سردادند.

صبح روز بیست و چهارم حوت، ساکنان درد کشیده هرات، دیگر آن مردان مظلوم و جور کشیده دیروز نبودند. آنها با گامهایی استوار و عزمی راسخ‌، روانه بازار ها و جاده های شهر شدند و کوچه‌ها و خیابانها را یکی پس از دیگری در حالی  که با صدایی بلند و رسا، نعره تکبیر الله اکبر را سر می دادند، پشت سر گذاشتند. هر لحظه‌، بر شمار قیام کنندگان افزوده می‌شد و جوانان و نوجوانان، پرشورتر از کلان سال ها‌، خشمگین و مصمم‌، با همه همراه می‌شدند.

قیام خودجوش مردم در ۲۴ حوت ۱۳۵۷، به قدری گسترده‌، عمیق و توفنده برپا شد که حکومت کمونیستی وقت را به سردرگمی و جنایت وحشیانه واداشت‌.

 در آن زمان حاکمان وقت، قیام مردمی را یک طرح وسیع و سازمان یافته از بیرون از کشور می‌دانستند و به شدت به وحشت افتاده بودند.

اما قیام بیست و چهارم حوت، بدون هیچ‌گونه سازماندهی قبلی و تنها با حضور خودجوش و حماسی مردم کوچه و بازار و  اقشار مختلف این شهر و دیار شکل گرفت‌. مردمی که از ظلم و دهشت حاکمان وقت، به شدت خشمگین شده بودند و تنها برای ادای وظیفه دینی خود، سینه‌های خویش را سپر گلوله‌های عساکر رژیم ددمنشانه خلق و پرچم قرار داده بودند.

راوی:

اینجا در نزدیکی فلکه درب قندهار آقا سید عظیم قتالی، از علمای متدین قریه کبرزان ولسوالی انجیل، در صف نخست قیام کنندگان قرار داشت و پیشاپیش همه حرکت می کرد.

مزدوران کمونیستی ، مردان مسلمان و دلیر را به گلوله بستند. آتش بی‌امان‌ِ سلاح خادیست ها‌، خیلی زود سینه‌های مردم بی‌پناه را آماج خود قرار داد. عساکر نیز با قنداق های تفنگ های خود، سر و جان قیام کنندگان را هدف گرفتند. در این هنگام آقا سید عظیم قتالی که گلوله بر سینه اش اثبات نموده بود، نقش زمین گردید.

یکی از انقلابیون: وای خدای من … آقا صاحب را با تیر زدند.

یکی دیگر: چه گفتی؟ یعنی آقا صاحب شهید شد…

انقلابیون: الله و اکبر. الله و اکبر. الله و اکبر

یکی دیگر از انقلابیون: ای جنایتکاران نابکار…

یکی دیگر: چه ایستاده اید برادران… پیش می رویم… خدا با ماست. الله و اکبر

همه با هم: الله و اکبر… الله و اکبر  ( صدای گلوله باری شنیده می شود.

**********

پرده هشتم:

  • زمان: روز ۲۴ حوت ۱۳۵۷
  • مکان: داخل شهر هرات
  • چند تن از اهالی محل، راوی

دکور:

فلکه درب عراق، در حالیکه یک تانک نظامی، قیام کنندگان را نشانه گرفته است. تدادی گاری در اطراف به مشاهده می رسد که نظامیان پشت آنها سنگر گرفته اند..

راوی:

قیام کنندگان که شهادت همراهان شان را جلو چشم می بینند، بیش از گذشته خشمگین می شوند. آنها بر نظامیان یورش برده و تانکی را که در صبح خونین بیست و چهارم حوت ، مردم را نشانه رفته بود، به تصرف در می آورند.

( انقلابیون تانک را تسخیر می کنند . نظامیان پا به فرار می گذارند. مردم به تعقیب شان در حرکت می شوند و در کنار صحنه در حالیکه دیگر سربازان از صحنه خارج شده اند، انقلابیون از حرکت می ایستند . راوی دوباره وارد صحنه می شود)

**********

پرده نهم:

  • زمان: ۲۴ حوت ۱۳۵۷
  • مکان: فرقه ۱۷ هرات
  • چند تن از عساکر و صاحب منصبان

دکور:

صحنه: نمایی از فرقه ۱۷ که توپی در گوشه سمت راست خود نمایی می کند. در جای جای صحنه ادوات جنگی اعم از بی سیم…تفنگ….و…. به چشم می خورد.  همه جا را خاک گرفته. تورن محمد اسماعیل با لباسی خاکی بر روی بلندی یک تپه ایستاده و با دوربینش به این سو و آن سو نگاه می کند. سپس از فراز بلندی پایین آمده نزد سایر منسوبین غند توپچی می رسد.

( تورن محمد اسماعیل: برادران تعلل دیگر جایز نیست. اگر همچنان دست روی دست بگذاریم تمام مردمی که قیام نموده اند قصابی خواهند شد. )

یکی از افسران: ما چه می توانیم بکنیم. مگر کاری از دست ما ساخته است.

تورن محمد اسماعیل: چرا که نه ما غند توپچی هسیم. مهمات زیاد در دست داریم. ما می توانیم نظامیان وابسطه به جکومت مستبد تره کی را در فرقه مصروف بسازیم تا به داخل شهر رفته نتوانند.

یکی دیگر از افسران: خوب اگر یک بار شکست خوردیم چه می شود. آن وقت همه ما را از دم نیزه های تفنگ های نلاشینکف خواهند گذرانید.

تورن محمد اسماعیل: به خداوند متکی باشد. هرچه بخواهد همان می شود. چگونه می توانیم در برابر این همه جنایت خاموشی اختیار کنیم. آخر نه انیکه ما هم فرزندان همان مردمی هستیم که اینک بخاطر حق سینه سپر کردند؟

یکی از سربازان: بلی. قوماندان صاحب راست می گویند. تعلل جایز نیست. باید به دفاع از مردم مان برخیزیم. من به فرمان برداری حاظرم. اطاعت می شود ساحب.

همه به رسم آماده باش می ایستند.

یکصدا: اطاعت می شود صاحب.

تورن اسماعیل: معطل نکنید توپ را بسوی تانک هایی که قصد حرکت به جانب شهر برای سرکوبی مردم را دارند نشانه برید.

همه مشغول می شوند. یک توپ را می چرخاند. دیگری مرمی آورد. آن یکی فیر می کند. تورن محمد اسماعیل نیز بر فراز بلندی رفته و با دوربین محل فیر را می بیند.

تورن محمد اسماعیل: الله اکبر. درست به هدف خورد.  تانک آتش گرفت.

صدای پی هم فیر مرمی ها بلند می شود.

در این اثنا دو مرد که با مقداری نان خود را به فرقه رسانده اند نزد سربازان می آیند.

مرد اول: سلام برادران مبارز. خداوند شما را در پناه خود داشته باشد. کاری که شما در فرقه نمودید پیروزی مردم در شهر را به بار آورده است.

دومی: بفرمایید این مقدار نانی است که مردم از درون شهر به شما فرستاده اند. مردم شما را تنها نمی گذارند.

تورن محمد اسماعیل: از شما تشکر می کنیم. به مردم بگویید که فرزندان شما در فرقه ۱۷ هرات با شما هستند و در کنار تان خواهند ماند.

**********

پرده دهم:

  • زمان: ۲۴ حوت ۱۳۵۷
  • مکان: ارگ ریاست جمهوری
  • نورمحمد تره کی، اعضای شورای انقلابی و مشاور روسی

دکور:

داخل یکی از سالون های ارگ ریاست جمهور که در مقابل عکسی بزرگ از تره کی به مشاهده می رسد. در وسط این اتاق میزی مدور گذاشته شده که اعضا در پشت آن نشسته اند. مقابل تره کی یک تلیفون هم به مشاهده می رسد.

راوی: حکومت مستبد در هرات در حال فروپاشی است. همه این را می دانند حتی خود نظامیان و رهبران  خلقی. جلسه اضطراری شورای امنیت به ریاست نورمحمد تره کی تشکیل می شود.

 ( راوی به کنار صحنه می رود.)

وزیر داخله: جناب رفیق تره کی!  شما بگوئید چه کنیم؟ اوضاع در هرات بکلی از دست رفته. ترس آن وجود دارد که به دیگر ولایات کشور هم کشیده شود.

نورمحمد تره کی : بیشتر برایم بگو که در هرات چه میگذرد؟

وزیر دفاع: محترم . مردم از گوشه و کنار ولایت هرات دست به شورش زده اند و سربازان و فدائیان خلقی ما هر چه بیشتر شورش ها را به آتش مرمی و بمباران هوایی می گیرند، مردم جسوتر از قبل، به قیام خود ادامه می دهند و به پسته های امنیتی ما یورش می برند. گویا تطبیق فرامین انقلابی ما خون مردم را به جوش آورده و آن ها هیچگون خوف و ترسی از مرگ ندارند. از همه مهمتر اینکه افسران ما در فرقه هفده نیز به شورشی ها ملحق شده اند.

تره کی : آخر چرا باید اینگونه شود. همه این کار ها بخاطر بی کفایتی شما وزرا و حزبی های نالایق است.  اگر از همان مرحله نخست خشونت تان را علیه مردم شدت می بخشیدید ، اینگونه نمی شد. حالا هم باید شورشیان و سردستهه گان شورشیان را شناسایی و دستگیر کنید و اگر قیام مردم ادامه یافت ، به هیچ کسی رحم نکنید . نگذارید این شورش به قیام های مردمی در دیگر نقاط کشور تبدیل شود. خورد و کلان، زن و مرد را به گلوله بگیرید. می خواهم حساب کار بدست این آدم های یاغی بیاید.

وزیر دفاع: جناب رئیس جمهور باید اعتراف کنیم که ما در مقابل این شورش بزرگ مردمی عاجزیم. باید شما از رفیق برجنف و مشاورین روس مان کمک هوایی و نظامی بخواهید تا مردم را سرکوب کرده بتوانیم.

تره کی : پس شما و آن همه خلقی های بی کفایت چه می کنند؟

وزیر دفاع : قربان تان شویم، آنجا یک ملت به پا خاسته اند. جلو دار آنها هیچ کس شده نمی تواند.

تره کی : باشد من یک ساعت قبل با کرملین تماس گرفتم و خواهان صحبت نخست و زیر شوروی شدم..

در این اثنا از طرف دیگر صحنه یک مشاور روس با کلاهی که پرچم شوروی بر روی آن است وارد صحنه می شود و به دنبال تره کی می گردد. وقتی او را می بیند صدایش می کند و می گوید)

مشاور روس: ای وای شما چه کردید از روزی  که به قدرت رسیدید. چرا در این  این مدت کوتاه مردم بر تشما شوریدند؟

تره کی به سمت او بر می گردد و می گوید: همه دیوانه شده اند!

 مشاور روس با تمسخر می گوید: می دانم. همه غیر از شما ها. نمی خواهید یک کاری بکنید؟

تره کی: چه باید بکنم. همه را به گلوله بسته ایم. از زمین و آسمان بر سر آنها بمب می بارد. هیچ کاری مانع سرازیر شدن آنها به کوچه و بازار نمی شود؟

مشاور روسی: باید کاری کرد، باید یه هر شکل ممکن خاموش شان کرد. ورنه قیامی که امروز در هرات شکل گرفته است فردا دامنه اش به دیگر شهر ها و حتی کابل می رسد.

تره کی: منکه تا کنون انواع و اقسام خشونت ها را علیه آن مردم کار گرفته ام. واقعا امروز عاجز مانده ام.

مشاور روس: دیوانه. وای به حال تان می شود اگر شکست بخورید؟ اینبار اگر اخوانی ها قدرتمند شوند حال روز تان سیاه می شود.

تره کی: باید کاری کرد. من یک ساعت قبل با مسکو در تماس شدم. قرار است نخست وزیر اتحاد جماهیر شوروی با من صحبت کنند.   باید آنها به ما کمک کنند باید نیرو های نظامی کشور دوست به داد مان برسند.

در این اثنا زنگ تلیفون به صدا می آید. همه سراسیمه متوجه تلیفون می شوند. تره کی با عجله گوشی را برپاشته به گوش می گیرد. همه سر های شان را به گوشی تلیفون نزدیک می کنند تا مکالمات را بشنوند.

تره کی: بلی

کاسیگین: به رفیق تره‌کی بگویید که من کاسگین نخست وزیر شوروی هستم و می‌خواهم از سوی رفیق برژنف و اعضای دفتر سیاسی به وی درود فراوان بفرستم.
تره‌کی: بسیار سپاسگزارم. من خودم تره کی استم
کاسیگین: سلامت باشید رفیق تره‌کی، بسیار خسته نباشید.
تره‌کی: نه، من خسته نمی‌شوم، امروز جلسه شورای انقلابی بود.
کاسیگین: بسیارخوب است. خیلی شادمانم. رفیق تره‌کی، ممکن است اوضاع افغانستان را شرح دهید.
تره‌کی: اوضاع خوب نیست. رو به خرابی دارد. حالا تمام فرقه ۱۷ پیاده به علاوه واحدهای توپخانه و دفاع هوایی ، در دست آنان است. در شهر هرات جنگ در جریان است.
کاسیگین: تعداد افراد فرقه ۱۷ هرات چند است؟
تره‌کی: نزدیک به پنج هزار نفر،کلیه مهمات و انبارها در دست آنان است.
کاسیگین: آنجا برای شما چند نفر مانده است؟
تره‌کی: ۵۰۰ نفر، آنها تحت رهبری فرمانده لشکر در میدان هوایی شهر مستقرند. برای تقویت آنان، ما با طیاره ها از کابل، گروه عملیاتی پیاده نموده‌ایم. این گروه از بامداد امروز آنجا قرار دارند.
کاسیگین: درمیان گارگران، شهر‌نشینان، و کارمندان هرات، آیا کسانی هستند که از شما پشتیبانی کنند؟
تره‌کی: پشتیبانی فعال از سوی مردم شهر دیده نمی‌شود. حالا همه مردم  از اخوانی های اشرار  پشتیبانی می‌کنند.
کاسیگین: شما دورنمای اوضاع در هرات را چگونه می‌بینید؟
تره‌کی: فکر می‌کنیم که امروز شام یا فردا صبح هرات سقوط می‌کند و کاملاً به دست مخالفان خواهد افتاد.
کاسیگین: آینده را چگونه پیش‌بینی می‌کنید؟
تره‌کی: ما معتقد هستیم که مخالفان واحدهای تازه‌ای را تشکیل داده و به پیشروی خود ادامه خواهند داد.
کاسیگین: شما نیرو ندارید که آنان را شکست بدهید؟
تره‌کی: کاش می‌داشتیم…
کاسیگین: شما در رابطه با این مساله چی پیشنهاد‌های دارید؟
تره‌کی: ما خواهش می‌کنیم که شما به ما کمک‌های عملی، انسانی و تسلیحاتی کنید.
کاسیگین: این مساله، خیلی دشوار است.
تره‌کی: در غیر این صورت شورشیان به سوی قندهار حرکت کرده و پس از آن به سوی کابل خواهند آمد. افغان‌هایی که به پاکستان گریخته‌اند، هم خواهند آمد. و به همین خاطر اگر شما حالا به هرات ضربه کاری وارد بیاورید، ممکن است، انقلاب را نجات بدهیم.
کاسیگین: جهانیان همه از این کار آگاه خواهند شد. شورشیان دستگاه‌های مخابره دارند. آنها فورا اطلاع خواهند داد.
تره‌کی: تمنا می‌کنم، کمک کنید.
…….. ( موسیقی )
کاسیگین:  بسیار خوب ما تصمیم مان را گرفتیم  و  به گونه رایگان، عاجل به شما جنگ‌افزار می فرستیم  و طیاره ها و هلیکوپترهای شما را بازسازی خواهیم کرد.

تره کی: سپاسگزارم جناب

……… ( موسیقی )
تره‌کی: زرهپوش‌ها را با طیاره بفرستید.
……… ( موسیقی )
تره‌کی: درودها و آرزومندی‌های نیک ما را به رفیق برژنیف و اعضای دفتر سیاسی برسانید.
کاسیگین: متشکرم. به تمامی رفقای‌تان دورد برسانید. برای شما قاطعیت در حل مسایل، اعتماد به نفس و بهروزی آرزو می‌کنم. به امید دیدار.

تره کی گوشی را سرچایش می گذارد.

تره کی: رفقا تا دیر نشده باید از میان فداییان حزب نیروی تازه نفس برای اعزام به هرات تشکیل بدهیم. برویم تا دیر نشده به بسیج نیرو اقدام کنیم. نیرو های تاره  نفس روس هم خواهند رسید.

همه می خندند: ( هاهاهاها….. برویم )

 ( در این لحظه تره کی و سایر همراهان به سرعت از صحنه خارج می شوند. و راوی از راه می رسد. )

راوی : و بدین صورت برای سرکوب انقلابیون دست به دامن شوروی انداخته می شود.

**********

پرده یازدهم:

  • زمان: بازگشت به قیام
  • مکان: شهر هرات
  • چند تن از قیام گران

دکور:

دکور قسمتی از بازار شهر را نشان می دهد.

( صدای درگیری های شدید و بمباران هوای هوایی بیش از گذشته به گوش می رسد. انگار جنگ جهانی دیگر آنهم در شهر هرات در گرفته است. )

یکی از انقلابیون: آنجا را ببینید… تانک ها با پرچم های سفید از جانب شاهراه قندار به جانب ما می آیند. انگار به کمک ما آمده اند.

انقلابیون در بازار: الله و اکبر. الله و اکبر. الله و اکبر

( صدای انفجار های پی در پی و غرش تانک های زنجیری  شنیده می شود.

یکی از انقلابیون: پناه بگیرید… این ها تانک های خودی نیستند… اه ….. لااله الله محمد رسول الله ( جان به حق تسلیم می کند )

در این اثنا صدای درگیری ها اوج بیشاری می گیرد.

( موسیقی )

راوی:

هیچ کس به درستی نمی‌داند که در آن روز چند هزار نفر از مردم هرات به شهادت رسیدند، اما آنقدر مسلم است که از صبح تا عصر، محلات و کوچه و خیابان های هرات، آکنده از صدای رگبار مرمی و بمباردمان های هوایی بود.

۲۴ حوت هرات روز تجلی ایمان و اراده ملت و روز حماسه و فداکاری و روز افتخار اسلام و مسلمین شد و به صورت نقطه عطفی در تاریخ انقلاب درآمد.

راوی:

دو روز بعد از قیام سر سپردگان حکومت خلق و پرچم‌، انقلابیون زیادی را دستگیر می‌کنند. حتی به آنها اجازه نمی‌دهند تا کفش به پا کنند.

**********

پرده یازدهم:

  • زمان: بعد از قیام
  • مکان: منزل حاجی
  • راوی، حاجی ، همسر، معلم، مرد جوان، فدایی و سه سرباز

داخل قریه/ منزل حاجی

راوی: مردم از قیام سربازان فرقه هرات خوشحال بودند و برای شان نان غذا می بردند. اما دشمن حیله گر برای سرکوبی انقلابیون دست به ترفند های گوناگون می زد. تا قیام مردم را که لحظه به لحظه شعله ور تر می شد خاموش بسازد.

از این رو تانک های رژیم با پرچم های سبز از قندهار سرازیر شدند و بر نقاط مهم شهر و اطراف فرقه هرات موضع گرفتند. طیاره ها از میدان هوایی تاشکند به پرواز در آمدند انقلابیون را از زمین و آسمان به گلوله بستند.

زن: وای خدای من. یعنی در شهر چه می گذرد. حاجی و دیگر مردان قریه حالا چه می کنند. خدیا تو به فریاد مان برس.

در این اثنا دروازه کوبیده می شود. زن سراسیمه برای گشودن دروازه می شتابد.

زن: وای. خدا را شکر مثل اینکه حاجی آمد.

در این اثنا دروازه را می گشاید. حاجی وارد حویلی می شود با سر و وضع خون آلود.

زن: وای خدای من . چه شده است مرد. کی تو را به این روز انداخته.

مرد: حالا وقت این حرف ها نیست. برو کنار. بفرمایید معلم صاحب.

معلم نیز سر و وضع بهتری از او ندارد.

معلم: سلام خواهر. ببخش که با این سرو وضع مزاحم تان شده ام.

زن : ( با فریاد) آخر یکی به من بگوید که چه شده. مگر شما پیروز میدان نبودید؟

معلم: چرا خواهر . ما پیروزمندانه شهر را به تصرف در آوردیم. زندانیان بیگناه را از محبس آزاد کردیم. ظالمان را به سزای اعمال شان رسانیدیم. سربازان فرقه هرات به ما پیوستند. اما دشمن با تانک های نظامی که بیرق های سبز داشتند از جانب قندهار به شهر داخل شد. ما همه به گمان اینکه این تانک ها نیز به انقلابیون پیوسته اند از آنها استقبال کردیم. اما یکباره متوجه شدیم که این یک حیله دشمن بود. تانک ها مردم را به گلوله بستند. در هرکجا سیل خون جاری شد. اکنون شهر هرات صحرای کربلا شده است.

زن: وای خدای من. این چه مصیبتی است که در حق این مردم ستمدیده روا داشته می شود.

در این اثنا جوانی سراسیمه وارد منزل می شود.

جوان: حاجی کاکا سربازان قریه را محاصره کرده و تلاشی خانه به خانه می کنند. عنقریب به اینجا می رسند. باید فرار کنیم.

در این اثنا وقتی که می خواهند پا به بیرون بگذارند از سوی سربازان فرمان دریش داده می شود. بار دیگر به درون خانه می آیند.

معلم: راه فراری نمانده آنها به ما رسیده اند.

زن: بروید درون خانه قایم شوید.

حاجی: نه ممکن نیست. فقط خدا به ما رحم کند.

در این اثنا سربازان وارد خانه می شوند.

فدایی: به به می بینم که اشراری که ما ببه دنبال شان هستیم اینجا گرد هم حلقه زده اند. مثل اینکه هنوز فکر شورش در سر دارید. تو شورش می کنی مردک فیودال مرتجع.

حاجی: من یک دهقانم. انقلابیون را که شما کشتید.

فدایی: بلی. اما باز هم می کشیم. ما که مدافع دهقانان هستیم. چرا شما با اشرار همکاری می کنید.

حاجی و دیگران ساکت بودند. فدایی به خشم می آید به یک یک از آنها حمله ور شده و یقه های شان را می گیرد.

فدایی: چرا شما در مقابل حزب نافرمانی می کنید. چرا اشرار را آب و نان می دهید. نه این قسم بر خورد با شما فایده ای ندارد. سربازان! اینها را ببرید تا ببینند یک من شیر چقدر مسکه دارد. ها ها ها ها ها

سربازان با قنداق های تفنگ سعی در بردن آن سه دارند.

زن: نه آنها را کجا می برید. آنها که کاری نکردند. ظالم ها رهای شان کنید.

در این اثنا فدایی که به خشم آمده است با یک مرمی تفنگچه زن را می کشد و زت نقش زمین می شود.

حاجی فریاد کنان کنار جنازه همسر قرار می گیرد.

حاجی: واخدای من چه کردید ظالمان از خدا بیخبر

فدایی به سربازان اشاره می کند و سربازان با زور حاجی را با خود می برند.

**********

پرده دوازدهم:

  • زمان: بعد از قیام
  • مکان: شکنجه گاه خاد
  • راوی، زندانی، رفیق زلمی، مبارز، خادیست

راوی:

پس از دستگیری های گسترده ، نخست آنها را روانه محبس می‌کنند و به شکنجه نمودن های سخت مبادرت می ورزند.

شکنجه از اعمال رایج در زندان های حکومت ددمنشانه وقت بود.  خاد به وحشتناک ترین شیوه ها، مخالفان شان را شکنجه می دادند.

سلول های زندان بقدری وحشتناک بودند که باعث عذاب هرچه بیشتر زندانیان بیگناه می گردید. در اتاق های شکنجه مردان را عریان از سقف بر عکس آویزان می‌کردند و شلاق می‌زدند،

شکنجه گاه زندان:

یک زندانی در حالیکه دو دستش به دو زنجیر بسته شده است در وسط توقیف خانه قرار دارد. دو حزبی با شلاق های دست داشته در دو سمت او قرار داشت و مشغول لت و کوب زندانی می باشند.

زندانی:  در میان شلاق ها ( الله الله ) می گوید.

( یک خادیست در پیش زمینه با خشم توام با لذت مقابل چشم های زندانی قدم می زند. سپس با اشارت دست زندانی را امان می دهد. دو حزبی لحظه ای از شکنجه دست می کشند.)

خادیست: اقرار کن مردک. بگو که کشور های مترجع و امپریایزم امریکا در شورش هرات دست داشتند.

مبارز: من یک دهقانم و هیچ کس دیگری را نمی شناسم. از خدا بترسید . من هیچ کاره ام.

خادیست: ( با خنده قهقه ) این خدایی که ما را از او می ترسانی کجاست؟ چرا با این حال و روز به فریادت نمی رسد. ( با خشم به جان زندانی می افتد ) اشرار کثیف. این قدر مرا رنگ نکن  که من خود نقاش روزگارم. حرف نمی زنی که بگویم ناخن هایت را از ته بیرون کشند.

زندانی: بخدا اگر بند بندم کنید از من حرفی نخواهید شنید. 

خادیست: (  خشمگینانه لگدهایی نثار زندانی می کند. ) رفیق زلمی

رفیق زلمی: ( به حالت آمده باش ) بلی قربان؟ در خدمتم.

خادیست: مثل اینکه این اخوانی شریر با ضربات چوب های نازک بید و انار به حرف نمی آید.

حزبی: درست است قربان. از بس با سیم و کابل برق چند لایه و تاب داده به جان او کوبیدم، شانه ام درد گرفت.

خادیست: این از همان شرور های زبان نفهم است. باید ناخن هایش را کشید. باید او را به دم برق داد.

حزبی ها : ( همصدا ) درست است قربان. ( هاهاها )

آنها میزی را جلو می آورند. دست های زندانی را باز می کنند. زندانی با شکم روی میز قرار می گیرد. خادیست انبر بزرگی را به دست می گیرد. خنده های بلند و آکنده از خشم و قصاوت سر می دهد.  زندانی که از اثر شکنجه بسیاری توان دیگری در او نمانده. زجه می کشد. بعد آن دو حزبی دستان زندانی را محکم می گیرند. خادیست، شروع به کشیدن ناخن های دست زندانی می کند.

زندانی: ( زندانی از شدت درد فریاد بلندی سری دهد. ) الله

صدای زندانی در گوش کوه های گازگاه شریف می پیچد.

**********

پرده سیزدهم:

  • زمان: بعد از قیام
  • مکان: دشت گازرگاه
  • راوی، حاجی ، انقلابیون، خدیست ها و سربازان

راوی:

داستان به همین‌جا ختم نمی‌شود و شکنجه‌های اصلی از شب های بعد از دستگیری انقلابیون آغاز می‌شود، شب هایی که تپه های شمالی فرقه هفده هرات بیش از همه به خاطر دارد.

بلی! شبانگاه انقلابیون سوار موتر های نظامی شدند و در یک جاده ی خاکی به سمت مقصد نامعلومی در حرکت. موتر ها تکان های شدیدی داشت. انقلابیون که بیش از ظرفیت موتر ها جابجا شده بودند بار بار به این طرف و آن طرف موتر پرت می شدند. چون بی حال و بی رمق و با چشم و دستان بسته بودند، هیچ یک قادر به کنترول خود نمی شدند.

ساعتی گذشت . بالاخره سرعت موتر ها، کمتر و کمتر شد. صداهای مبهمی مانند بولدوزر، گریدر یا تانک به گوش می رسید؛ بالاخره موتر ها توقف کرد . دو سرباز از موتر  بالا آمدند و دروازه عقب موتر را باز کردند. آنها دست و شانه انقلابیون را یکی یکی می گرفتند و از همان بالا به پایین پرتاب می کردند و روی هم می ریختند. صدای آه و ناله های ضعیف انقلابیون شنیده می شد.

 لودرها و بولدوزرها همان اطراف مشغول کار بودند و ظاهراً گودال حفر می کردند.

گرد و خاک زیادی به هوا برخاسته بود و از هرطرف صدای فریاد و شیون، ” الله اکبر”، به گوش می رسید، اما آن خادیست های تنومند و خشمگین، با شقاوت و بی رحمی هرچه تمام تر و با قنداق های تفنگ به هرکجای انقلابیون که ممکن بود، ضربه می زدند و از داخل موتر به پایین پرتاب می کردند. این درحالی بود که انقلابیون با چشم ها و دستانی از پشت بسته در داخل موتر های نفر بر نظامی، بالای هم افتاده بودند.

از همه بی رحمانه تر، صحنه ای بود که لودر ها و بیل های میکانیکی که زمین را کندن کاری نموده بودند مشغول خاک اندازی بالای انقلابیون شدند.  برخی از آنها در این زمان و با آرامش کامل ذکر می گفتند و قرآن می خواندند.

و برخی انقلابیونی هم که خزیده خزیده قصد بیرون شدن از گودال را داشتند، توسط سربازان بی رحم  ، با شقاوت هرچه تمام تر،  لگد مال می شدند و دوباره بدرون گودال پرتاب می گردیدند.  فقط خدا می داند که چه تعداد از انقلابیون اینگونه به شهادت رسیدند.

 و هنوز هم وقتی به دامنه کوه های منتهی به شمال شرقی گازرگاه وارد می شویم ، نشانه های بارزی از ظلم و جنایت حاکمان پلید این سرزمین هویداست.
مشاهده مزار شهدای گمنام و زنده به گور شدن هزاران شهروند هرات باستان، پرچم های افراشته شده بر مزارات آنها و آثار بجا مانده از یک جنایت بزرگ، ذهن هر بیننده را به خود جلب می کند و اتقاقاتی که در این نقطه افتاده را به خوبی می توان تصور کرد.
وجود کوه های مرتفع و بلند، دره ای فراخ و ساحه ای کاملاً نظامی و کنترول شده در بیرون ازشهر ، سرکوب و شکنجه و زنده به گور کردن در پایان یک زمستان سرد و شب های پر از استرس و دلهره را در ذهن تداعی می کند.
انتقال انقلابیون بی گناه با دست ها و چشمانی بسته در این منطقه، مظلومیت، بی گناهی و نحوه شهادت آنها را می توان به خوبی تصور کرد که چه اتفاقاتی در این محل رخ داده است.

درباره admin

مطلب پیشنهادی

چرا همیشه هرات در انزوای سیاسی فرو رفته است ؟

آصف ایوبی محصل مقطح ماستری روابط بین الملل هرات ولایتی است که مردمانش را با …

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.