خانه / تاریخ / تقویم روز / تقویم تاریخ ( ۱۹ ماه جوزا )

تقویم تاریخ ( ۱۹ ماه جوزا )

امروز ۱۹ ماه جوزا برابر با ۹ جون تقویم میلادی است. روزی که در افغانستان و جهان اتفاقات زیادی به وقوع پیوسته است و ما به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

باز گشت احمد شاه بابا بعد از تصرف شهر مشهد به قندهار/۱۷۷۲

بعد از آنکه بین نصراﷲ میرزا و نادر میرزا پسران شاه رخ نابینا برای بدست آوردن قدرت اختلاف پیدا شد و در خراسان وضع رو به خرابی گرایید. از این رو احمدشاه بابا به مشهد سفر کرد، زیرا نصراﷲ میرزا با کریم خان زند ارتباط قایم نموده بود. علیمراد حاکم «تون» و «طبس» شورش و سرکشی کرد. احمدشاه بابا مشهد را محاصره کرد و سپهسالار جهان خان و نصیرخان والی بلوچستان را به سرکوبی علیمراد موظف ساخت که در نتیجه علیمراد در جنگ به قتل رسید. نصراﷲ میرزا تسلیم گردید و شاه رخ دختر خود را به پسر احمدشاه بابا نکاح نمود. احمدشاه بابا خراسان را به پاس نادر افشار به شاه رخ سپرد و خودش به قندهار عودت کرد و این آخرین سفر احمدشاه بابا بود.

وفات امیر دوست محمد خان در هرات/۱۸۶۳

نتیجه تصویری برای امیر دوست محمد خان

امیر دوست محمد خان در چنین روزی دیده از جهان فروبست. وی پیش از فرارسیدن مرگش به سال ۱۸۶۲ توانست افغانستان را در همان محدوده‌ای که امروزه است متحد ویکپارچه سازد.

امیر دوست محمد خان که در عهد محمودشاه حکمران غزنی بود، در سال ۱۸۶۳ بعد از تصرف شهر هرات، رسماً به عنوان امیر و سردار افغانستان تعیین شد، وی وقتی زمام امور را در دست گرفت که دو امپراطوری بزرگ روسیه و انگلیس سرگرم پیشروی ها و توسعه قلمرو خویش بودند و افغانستان بصورت مانع و حد فاصل طبیعی و کوهستانی در میان این دو قدرت قرار داشت.
پس از مرگ دوست محمد خان پسرانش مانند پسران تیمورشاه به خاطر بدست آوردن تخت وتاج به جان هم افتادند، وعاقبت شیرعلی خان در سال ۱۸۶۷ به حکومت رسید.
در دوران حکومت شیر علی خان دولت انگلیس یک هیأت سیاسی را به طرف کابل فرستاد، اما نگهبانان مرزی افغانستان هیأت مزبور را متوقف ساخته واجازۀ ورود به افغانستان ندادند. انگلیس که از این رفتار حکومت کابل به خشم آمده بود اعلام کرد که حکومت افغانستان باید از این عمل خود عذر خواهی کند وبه هیأت انگلیسی اجازه ورود به کابل بدهند. توضیحات امیر شیر علی نیز انگلیسی ها را قانع نکرد؛ لذا دومین جنگ انگلیس و افغانها درگرفت.
پس از وفات شیر علی خان فرزندش یعقوب خان به حکومت رسید، وی به همۀ خوسته های انگلیس که مهمترین آن عبارت بود از این که افغانستان باید روابط خود را با سایر کشورهای خارجی بارأی و مشورت انگلیس تنظیم کند، گردن نهاد.
نمایندگانی را که انگلیس بنابر مفاد معاهده صلح گندمک، در سال ۱۸۷۹م. به کابل اعزام نموده بودند چند هفته بعد به دست افغانها به قتل رسیدند. از این رو سرلشکر تازه نفس انگلیسی که هنوز آسیبی ندیده بود وارد وارد صحنه شده، کابل و قندهار را اشغال کردند ویعقوب خان بعد از مدت کوتاهی به هند تبعید شد.
انگلیسی ها پی بردند که اشغال افغانستان کار چندان مشکلی نیست اما نگهداری آن بسیار دشوار است، بنا براین نیاز بود تا فردی که هم مورد قبول مردم باشد و هم نزد انگلیسی ها مقبولیت داشته باشد برای حکومت بر افغانستان برگزینند و این امیدشان در وجود عبدالرحمن خان متحقق شد. عبدالرحمن خان فرزند امیر محمد افضل خان از نوادگان امیر دوست محمد خان، فردی خود کامه بود، وی نه صدر اعظم داشت و نه وزیر وتمام قدرت دولتی در شخص خود او متمرکز بود.
او در تشکیل یک ارتش قوی و منظم توفیق بیشتری یافت وباهمین نیروها توانست مخالفان خود را در سراسر کشور سرکوب نماید.

استعفای محمدنور احمد اعتمادی از صدارت افغانستان/۱۳۵۰

نوراحمد اعتمادی در چنین روزی پس از چهار سال نخست وزیری، با توجه به‌عدم موفقیت در رشد اقتصاد راکد افغانستان، ناگزیر، مجبور به استعفا شد و به‌عنوان سفیر در ایتالیا گماشته شد..

محمدنور احمد اعتمادی فرزند غلام‌محمد، در خانوادۀ اعیانی عبدالقدوس‌خان اعتمادالدوله فرزند سردار سلطان‌محمدخان طلایی، در ۴ حوت ۱٢۹۹ خورشیدی در استان قندهار به‌دنیا آمد. پدرش در وزارت امور خارجه خدمت می‌کرد و با مشروطه‌طلبان میانه‌رو همکاری داشت و جد او، اعتمادالدوله از عصر امیر عبدالرحمان‌خان تا دورۀ شاه امان‌الله، از رجال سیاسی فعال دربار و در سیاست خارجی مشاور پادشاهان بود.

اعتمادی، که با خاندان شاهی پیوند داشت، تحصیلات عالی نداشت، اما شخص با مطالعه و خودساخته بود. در جوانی به استخدام وزارت امور خارجه درآمد و سالیان دراز زیر نظر سردار محمدنعیم‌خان، به‌کار دیپلماسی مشغول بود و در این راه، تجربۀ فراوان اندوخت. وی، بین سال‌های ۱٣۴٣ و ۱٣۴۴، سفیر دولت پادشاهی افغانستان در پاکستان بود و در سال ۱٣۴۴، به‌عنوان وزیر امور خارجه افغانستان منصوب شد.

بر خلاف بسیاری از سیاستمداران برجستۀ زمان پادشاهی محمدظاهر شاه، اعتمادی پس از کودتای ٢۶ سرطان ۱٣۵٢، در سمت دولتی باقی ماند. منتها با این تفاوت که از مقام سفارت در ایتالیا عزل گردید و به‌مقام سفارت افغانستان در اتحاد جماهیر شوروی منصوب شد. پس از آن، از سال ۱٣۵۵ تا ۱٣۵٧، سفیر افغانستان در پاکستان بود.

پس از کودتای هفتم ثور ۱٣۵٧، اعتمادی نیز مانند بسیاری از نخبگان سیاسی دستگیر و روانۀ زندان شد و در نهایت، در ۱۹ اسد ۱٣۵٨ (۱٠ آگست ۱۹٧۹)، در زندان پلچرخی به جوخۀ اعدام سپرده شد

۶۳۰ – روزی که «شهربراز» جنرال مشهور آریایی کشته شد

نهم جون سال ۶۳۰ میلادی اسپهبد شهربراز (شهروراز) جنرال مشهور آریایی و فاتح مصر در شهر تیسفون کشته شد. وی پس از مرگ مرموز (احیانا قتل) اردشیر سوم شاه ۹ ساله ایران عملا به مدت ۴۴ روز امور سلطنت آریانا را به دست گرفته بود تا امپراتوری ما را از خطر اضمحلال برهاند. این جنرال بود که اورشلیم و دمشق را از روم شرقی پس گرفته، صلیبی را که مسیح بر آن مصلوب شده بود به تیسفون (مدائن) منتقل کرده، مصر را متصرف شده و در اسکندریه، پایگاه آریایی را ساخته و مقام اداری گمارده بود.

19 خرداد - 9 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
نگاره شهربراز روی سکه

۱۸۲۲ – چارلز گرام مخترع دندان مصنوعی این اختراع خود را به ثبت داد. 

19 خرداد - 9 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟

۱۸۶۲ – لغو قانون برده ‏داری در امریکا توسط آبراهام لینکُلْن

هنگامی که آبراهام لینْکُلْن، در سال ۱۸۶۰م به ریاست جمهوری امریکا انتخاب شد، شعار تبلیغاتی خود جهت مبارزه با برده‏داری را دنبال کرد. این امر، خشم ایالت جنوبی امریکا را که طرفدار برده‏داری بودند برانگیخت، از این رو، به تشکیل اتحادیه جدید و خودمختاری اقدام کردند. در این حال جنگ بین ایالات شمالی و جنوبی آغاز شد و طرفداران بردگی علیه مخالفان آن به نبرد پرداختند. در گرماگرم جنگ‏های امریکا، در نهم ژوئن ۱۸۶۲م، به ابتکار آبراهام لینکلن و به دستور کنگره دولت‏های متحد شمالی امریکا، رژیم برده‏داری و خرید و فروش زنان و مردان سیاه پوست، با نام کنیز و غلام در کلیه ایالات شمال امریکا لغو شد. در ادامه این امر، لینکلن، اعلامیه معروف آزادی بردگان را در سراسر امریکا صادر کرد و باعث شورش سیاهان علیه اربابان سفید پوست خود گردید. این امر سرانجام باعث شکست طرفداران برده‏داری و لغو بردگی در سراسر امریکا شد.

19 خرداد - 9 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
آبراهام لینْکُلْن

۱۸۹۶ – اختراع آنتن امواج صوتی توسط گولیلمو مارکونی

گوگلیلمو مارکونی (به ایتالیایی: ‎Guglielmo Marconi‏) (۲۵ آوریل ۱۸۷۴ – ۲۰ جولای ۱۹۳۷) مهندس برق ایتالیایی و دریافت‌کننده جایزه نوبل بود که سیستم بی‌سیم تلگرافی یا همان رادیو را اختراع کرد. مارکونی رئیس فرهنگستان ایتالیا و عضو شورای عالی فاشیستی ایتالیا بود.

19 خرداد - 9 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
گوگلیلمو مارکونی

در دسامبر سال ۱۹۰۱ او توانست فرضیه امواج رادیویی که تحت تأثیر چرخش زمین و در مدار آن قرار نمی‌گرفتند را اثبات کند. او با بیان این فرضیه اقدام به مخابره کردن اولین سیگنالهای امواج رادیویی در اقیانوس اطلس میان پولدهو[، کورن وال و سنت جونز، نیوفوندلند به فاصله ۲۱۰۰ مایلی مخابره کرد.

سالهای ۱۹۰۲ تا ۱۹۱۲ او اختراعات دیگری را به ثبت رساند. در ۱۹۰۲ در طول سفر دریایی خود به فیلادلفیای آمریکا تأثیرات روشنایی روز و ارتباط مستقیم آن با ارتباطات و امواج بی سیم را کشف کرد و در همان سال امتیاز ردیاب مغناطیسی خود را که پس از آن تبدیل به گیرنده استاندارد امواج رادیویی شد ثبت نمود. این گیرنده برای سالهای طولانی یک الگوی استاندارد و جامع بود.

۱۹۶۲ – آتش‏‌سوزی بزرگ دانشگاه الجزیره و نابودی ۵۰۰ هزار جلد کتاب نفیس

در نهم جون ۱۹۶۲م بر اثر آتش‏سوزی بزرگ دانشگاه الجزیره در پایتخت کشور الجزایر، بیش از پانصد هزار نسخه از کتاب‏های نفیس کتابخانه این دانشگاه از بین رفت. اکثر کتاب‏های سوخته شده، از منابع و مآخذ مهم وکم نظیر بودند. حریق دانشگاه الجزیره و کتابخانه آن توسط افراد ارتش سرّی فرانسه در الجزیره صورت گرفته بود. ارتش سری از نظامیان فرانسوی مخالف اعطای استقلال به الجزایر تشکیل شده بود. این حریق یکی از ده‏ها آتش‏سوزی بود که در این روز در الجزایر روی داد و در غالب آن‏ها، افراد ارتش سری فرانسه دست داشتند. زادروزها

۱۶۷۲ – زادروز پتر یکم معروف به «پتر کبیر»، تزار و امپراتور روسیه
۱۸۴۳ – زادروز برتا سوتنر رمان‌نویس، فعال صلح‌طلب اهل اتریش، نخستین زن برندهٔ جایزه صلح نوبل

19 خرداد - 9 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
برتا سوتنر

۱۸۹۸ – زادروز کورتزیو مالاپارته نویسنده و خبرنگار ایتالیایی
۱۹۶۱ – زادروز مایکل جی فاکس بازیگر کانادایی

19 خرداد - 9 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
جانی دپ

۱۹۶۳ – زادروز جانی دپ هنرپیشه آمریکایی
۱۹۷۸ – زادروز میروسلاو کلوزه فوتبالیست آلمانی

19 خرداد - 9 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
میروسلاو کلوزه

۱۹۸۱ – زادروز ناتالی پورتمن بازیگر، تهیه‌کننده و کارگردان آمریکایی-اسرائیلی سینما و تلویزیون، برندهٔ جایزه اسکار
۱۹۸۴ – زادروز وسلی اسنایدر بازیکن تیم ملی فوتبال هلند و تیم گالاتاسرای

19 خرداد - 9 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
ناتالی پورتمن

 

درگذشت‌ها

۶۸ – درگذشت نرون امپراتور روم
۱۸۷۰ – درگذشت چارلز دیکنز رمان‌نویس شهیر انگلیسی دورهٔ ویکتوریا

19 خرداد - 9 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
چارلز دیکنز

۱۹۵۹ – درگذشت آدولف وینداوس شیمیدان، طبیعی شناس آلمانی، برندهٔ جایزهٔ نویل شیمی ۱۹۲۸
۱۹۷۳ – درگذشت اریش فن مانشتاین فیلد مارشال آلمانی در دورهٔ رایش سوم

19 خرداد - 9 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
آدولف وینداوس

۱۹۷۴ – درگذشت میگل آنخل آستوریاس شاعر و نویسنده گواتمالائی
۱۹۹۴ – درگذشت یان تینبرگن اقتصاددان، برندهٔ اولین جایزه نوبل اقتصاد در سال

19 خرداد - 9 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
میگل آنخل آستوریاس

 

درباره admin

مطلب پیشنهادی

به یاد استاد رحیم خشنواز

پس از حصول استقلال افغانستان رباب به عنوان شناسنامه فرهنگی این کشور مطرح گردید. سازی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.