ولسوالی گلران

ولسوالی گلران


نام ولسوالی: گلران
ولسوال بر حال:

حدود اربعه:

  • از سمت شمال با ترکمنستان
  • از سمت جنوب با ولسوالی‌های زنده‌جان و کهسان
  • از شرق با ولسوالی کوشک 
  • از سمت غرب با ایران هم‌مرز است. و هم‌مرزی گلران با کشور ترکمنستان و ایران برای آن جنبه سوق‌الجیشی داده است.

ولسوالی گلران؛ چشمه‌های آب گرم و معدنی، عطر گل‌های وحشی

آری! هرات قامت آراسته با شکوفه‌ی درختان، با انواع غنچه تا خبر از حلول بهار در کالبد طبیعت و زدودن زنگار کهنه‌گی و واماندگی از جسم و جان دهد و هر آنچه که شایسته‌ی بهره‌مندی از نعمت حیات است می‌دهد و تماشای حوری مینویی طبیعت هرات، که جلوه‌ای از قدرت بی‌مانند خداوند متعال است و تنفس هوای پاک آکنده از عطر رویش سبزه درختان به گونه‌ای افسانه‌ای، روح و دل انسان را طراوت و جوانی باورنکردنی می‌بخشد. در گوشه‌ای از این ولایت برخوردار از بهترین نعمت‌های الهی و طبیعتی زیبا با عطر گل‌های وحشی، ولسوالی (شهرستان) گلران، بهره‌مند از کرامات فراوان همچنان چشم به راه مسافران طبیعت دامن گسترده است.
ولسوالی گُلران یکی از ولسوالی‌های ولایت هرات است. مرکز این ولسوالی، روستای قره‌باغ می‌باشد. باور برآن است که به علت وفور گل‌های رنگارنگ بهاری این منطقه را گلران نامیده‌اند. در موسم بهار در دشت‌ها، تپه‌‌ها، کوه‌پایه‌ها و دامنه‌های این دیار گل‌های زیادی مثل: گل دختر، گل لاله، گل زرد، گل‌های نوروزی و غیره می‌روید. شهرت نام قره‌باغ در دوره درخشان تیموریان واضح و آشکار است که در زبان ترکی به معنای باغ سیاه آمده است. واژه باغ، جنگل، گل و گیاه و چراخورهای سبز و خرم بهاران این دیار با کلمه گلران همخوانی دارد.
پیش از تقسیمات جدید، گلران حکومت درجه دوم مربوط به حکومت کلان بادغیسات ولایت هرات بوده که در تقسیمات جدید سال ۱۳۴۳ خورشیدی به ولسوالی (شهرستان) ولایت هرات تبدیل یافت و حکومت کلان بادغیس ولایت جداگانه شد.
منطقه گلران در برخی سال‌ها با خشکسالی‌های سختی روبرو است و توفان‌های شن جاده‌های آن را می‌پوشاند.
گلران در بین مناطق تاریخی کوشک، زنده‌جان کهسان از یک سو و در مرز ایران و ترکمنستان از سوی دیگر واقع شده و تحت نفوذ و جاذبه‌های فرهنگ عامیانه هرات پرورش یافته است.
گلران در ۶۱ درجه و ۴۶ دقیقه طول‌البلد شرقی و ۳۴ درجه و ۵۶ دقیقه عرض‌البلد شمالی موقعیت دارد. مساحت گلران ۵۷۶۹ کیلومتر مربع و ارتفاع مرکز آن از سطح بحر ۹۲۰ متر می‌باشد.
گلران تقریباً در ۱۲۰ کیلومتری شمال‌غرب هرات قرار دارد. ولسوالی گلران در شمال غربی هرات واقع شده و از سمت شمال با ترکمنستان، از سمت جنوب با ولسوالی‌های زنده‌جان و کهسان، از شرق با ولسوالی کوشک و از سمت غرب با ایران هم‌مرز است و هم‌مرزی این ولسوالی با کشور ترکمنستان و ایران برای آن جنبه سوق‌الجیشی داده است.
بر اساس آمار ریاست زراعت هرات در سال ۱۳۸۶ خورشیدی نفوس این ولسوالی به ۱۵۵۰۰۰ نفر برآورد شده است.
زبان غالب در گلران، فارسی (دری) می‌باشد. زیرا در محیط هرات عموم پشتون‌ها به زبان فارسی صحبت می‌کنند تا جایی‌که این زبان به اصلی و ادبی اهالی، خاصه جوانان تبدیل گردیده، و در قسمت‌هایی از گلران عده‌ای نیز به زبان پشتو صحبت می‌کنند.
گلران دارای ۳۱۰ دهکده و قشلاق دارد و اکثر قشلاق‌های گلران از همدیگر دور افتاده و فاصله بین شان زیاد است. تراکم نفوس و فشردگی ده‌ها بیشتر در مرکز حکومتی قره‌باغ و اطراف آن دیده می‌شود.
اقتصاد اهالی گلران متکی به زراعت و مالداری می‌باشد. عده زیادی از کوچیان گلران به تربیه مواشی مصروفیت دارند. تعدادی از باشندگان این ولسوالی کسبه‌کار هستند و بازار گلران بطور منظمی در مرکز قره‌باغ است که بر اساس نقشه شهری در سال ۱۳۳۹ خورشیدی بنا یافته، و تا پیش از جنگ در این بازار، یک چهارسوق و چهار جاده کم امتداد وجود داشت که در آن ۲۰۰ دوکان ساده محلی، ۶ سماواری و ۴ کاروانسرا موجود بود. در گذشته که مالداری پر رونق بود بازار در فصول برداشت محصولات زراعتی و حیوانی رونق بیشتری داشت. همچنان معاملات غیررسمی اهالی سرحد نشین با مرزنشینان ایرانی در سابق تا حدودی بر رونق این بازار می‌افزود. اکنون نیز بازار گلران شرقاً و غرباً امتداد دارد و در سال‌های اخیر این بازار توسعه پیدا کرده و به تعداد دوکاکین نیز افزوده است.
از صنایع دستی این منطقه بایست از صنعت قالین و قالینچه بافی که توسط زنان گلرانی انجام می‌یابد، یادآوری نمود.
وضعیت معارف گلران در گذشته چندانی تعریفی نداشت و در دهه ۱۳۳۰ خورشیدی در تمام گلران فقط یک باب مکتب دهاتی وجود داشت. در سال ۱۳۴۵ مکتب ابتدائیه گلران تأسیس شد.


طبق آمار ریاست معارف هرات در سال ۱۳۸۹ خورشیدی در گلران یک باب مکتب لیسه پسرانه، یک لیسه مختلط، یک مکتب متوسطه دخترانه، ۳۴ متوسطه مختلط و ۱۶ مکتب ابتدائیه مختلط دایر بود. در این مکاتب ۲۴۲۳۵ شاگرد به فراگیری درس و تعلیم اشتغال داشتند که از آن جمله ۱۲۶۵۱ نفر پسر و ۱۱۵۸۴ نفر دختر بودند. همچنان در مدارس دینی گلران در سال ۱۳۸۹ خورشیدی ۲۹۱ شاگرد مصروف فراگیری علوم دینی بودند.
گلران منطقه‌ایست با قلعه‌ها و آثار و ابنیه‌های تاریخی از جمله در قریه شهربند که در شمال‌ قره‌باغ مرکز حکومتی گلران واقع سات، آثار باستانی مشخصی وجود داشته که در اثر عدم مراقبت از بین رفته است. در قره‌باغ تپه بزرگی وجود دارد که در حدود چند کیلومتر است. نقل کنند که در گذشته در اینجا قلعه بزرگی بوده و آثار آن تا هنوز اندکی نمایان است. اهالی محل نقل می‌کنند که از اینجا بعضی خم‌های سکه و آثار قدیمی دیگری به دست آمده است.
در قریه‌های بزان علیا و میانه و قریه حوضچه منطقه‌ای هست که در آن آثار باستانی دیده می‌شود. در وسط تپه‌های خاکی این منطقه بنای استوانه‌ای و سنگی به چشم می‌خورد. در شرق آن آثار بناهای خاکی دیگری است که مردم بومی در اثر حفریات بعضی اشیای قدیمی پیدا کرده‌اند. در قسمت شرقی قره‌باغ در منطقه رباط سرگردان آثار مخروبه رباط قدیمی و کاروانسرای سابقه به چشم می‌خورد که از خشت پخته ساخته شده، و گفته می‌شود از این حصه نیز سکه‌های طلایی و اشیای قیمتی دیگری نیز به دست آمده است. در دیگر مناطق گلران از جمله: قشوری علیا، سیم کوه، درخت توت و گرگس‌قال نیز آثار باستانی و تاریخی موجود بوده، و امروزه بکلی معدوم شده است.
همچنان در حصه کاریز ملا عیسی رد کوره راهی پیداست که به جانب یک تپه سنگی و خاکی می‌رسد، در بالای این تپه بقایای ساختمانی است که در آن تعدادی خم‌های شکسته به چشم می‌خورد.
یکی از مناطق شگفت‌انگیز و جالب گلران دهنه ذوالفقار است که در نزدیک سرحد مشترک افغانستان، ایران و ترکمنستان قرار دارد. بستر هریرود در این دهانه بسیار تنگ شده و از میان سنگ بریده شده‌یی عبور می‌کند. در بین اهالی چنین باوری وجود دارد که این سنگ عظیم به نیروی ذوالفقار حضرت علی دو قسمت شده، و به این خاطر به دهنه ذوالفقار شهرت یافته است. برخی هم باور شان این است که این دهانه در عهد زقوم پادشاه کنده شده است.
نویسنده: حمیدالله کامگار

 

درباره admin

مطلب پیشنهادی

ولسوالی انجیل

ولسوالی انجیل ولسوال بر حال: نقیب آروین حدود اربعه ولسوالی:  شمالآ با ولسوالی کشک رباط …

یک نظر

  1. غلام رسول صدیقی

    سلام به تمام افغانها به خصوص مردم گلران عزیز امی قریه لوشاوک را هم بیارید به زبان وگه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.