خانه / تاریخ / تقویم روز / تقویم تاریخ ( ۱۸ ماه جوزا )

تقویم تاریخ ( ۱۸ ماه جوزا )

امروز ۱۸ ماه جوزا برابر با ۸ جون تقویم میلادی است. روزی که در افغانستان و جهان اتفاقات زیادی به وقوع پیوسته است و ما به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. 

تولد محمد رحیم ضیایی ( پدر میرمن پروین )/۱۲۷۴ ه. ش 
Rahim zeyai.jpg
محمد رحیم ضیایی متخلص به « شـیون کابلی » پدر میرمن پروین ، اولین آواز خوان زن کشور، در چنین روزی دیده به جهان گشود.
وی در در شـهر کابل به دنیا آمد.
شـیون کابلی در شـعـر و ادب زیاد تر از فـیض کلام مرحوم قاری عـبدالله، ملک الشـعـرا وقـت بهره می برد.
محمد رحیم  مکتب حبیبیه را خواند و زبان های انگلیسی، هندی ، ترکی و عربی را در همین کانون فراگرفت.
شـیون کابلی سـخت طرفـدار نهـضت و تعالی زن در جامعه بود و در این راه با شاه امان الله خان هـمرزم و هـمگام بود.
شـیون کابلی در سـالهای جوانی با دخـتر یکی از خوانین ولایت بدخـشـان ازدواج کرد و از او صاحب دخـتری  شـد، به نام خـدیجه، که هـمانا میـرمن پـروین آواز خان مشـهور کشـور و اولیـن آواز خوان زن و هـنرمند آزاده افغانسـتان شد.
شـیون  پس از سقوط شاه امان الله ، محرومیت هجرت را به گردن خرید  و در تاشکند مقیم گشت تا این که در سال ۱۹۵۳ به  مسکو آمد و در انستیتوت شرق شناسی به کار پرداخت.

اختیار کردن لقب شاه از سوی امان الله خان/۱۲۹۸
Amanullah.jpg

پس از اینکه حبیب‌الله خان کشته شد با اینکه پسر بزرگش عنایت‌الله ملقب به معین‌السلطنه بجانشینی او تعیین شده بود برادرش نصرالله خان خود را شاه و جانشین برادر خواند ولی امان‌الله با این عنوان که معین‌السلطنه از حق خود صرف نظر کرده‌است، از کابلیها برای خود بیعت گرفت و با مساعدت مردم و عده‌ای از بزرگان دست عمویش را از امارت کوتاه کرد و در ۱۹۱۹ م. با قشون سرحدی هندوستان جنگید. این جنگ که معروف به جنگ استقلال و سومین جنگ افغانستان با انگلستان بود به پیمان راولپندی (اوت ۱۹۱۹ م) منجر شد که به موجب آن انگلستان از امتیازات خود چشم پوشید و افغانستان مستقل گشت.

امان الله به تعلیم زنان اهمیت داد و مدرسه‌ای بنام مکتب مستورات در کابل دایر کرد و دسته‌ای از دوشیزگان را برای تحصیلات عالی به اروپا فرستاد.
چون اقدامات اصلاحی وی با تندرویهایی همراه بود و با روحیهٔ مردم ایل‌نشین و متعصب افغانستان سازگاری نداشت، حبیب‌الله کلکانی بر او شورید و او را مجبور به استعفا کرد. امان‌الله خان پس از استعفا به ایتالیا رفت و در آن جا نشیمن گزید.
وی در ۲۵ آوریل ۱۹۶۰ در زوریخ، سویس درگذشت. جنازه اش به جلال‌آباد انتقال داده شد و در جوار پدرش به خاک سپرده شد.

شروع صدر اعظمی داکتر عبدالظاهر/۱۳۵۰ شمسی
Image may contain: 3 people, suit
داکتر عبدالظاهر از سیاست‌مداران مشهور کشور بود که در چنین روزی به صدر اعظمی رسید.
داکتر عبدالظاهر فرزند عبدالقادر ابراهیم خیل، در سال ١٢٨٨ خورشیدی در شهر لغمان به دنیا آمد. در سال ۱۳۱۰ برای ادامه تحصیل به آمریکا رفت. مدرک لیسانس را در رشتۀ اجتماعیات در سال ١٣١۴ از پوهنتون کلمبیا دریافت کرد و در سال ١٣١٩ درجه دکترای را از همان پوهنتون در رشتۀ طب به دست آورد. سرانجام، در سال ١٣٢٢ از دانشگاه پنسلوانیا تخصص خود را در جراحی گرفت. مدت کوتاهی، در شفاخانه پنسلوانیا سرطبیب بود. اما در همان سال به کشور بازگشت و در شفاخانه شاروالی کابل به‌عنوان سرطبیب به کار پرداخت و در ضمن در ١٣٢٧ به‌عنوان طبیب مخصوص شاه نیز اشتغال ورزید.
در سال ١٣٢٩ به‌سمت معین وزارت صحت عامه منصوب شد و در ضمن کفالت ریاست دیپوها را نیز بر عهده داشت.
در سال ١٣٣٧ سفیر افغانستان در کراچی بود و در سال ١٣۴٠ از این مقام استعفاء داد و خود را در دورۀ یازدهم شورای ملی به‌عنوان وکیل مردم لغمان کاندید کرد و به شورای ملی راه یافت و در آنجا، به اتفاق آرای وکلا، رئیس شورا انتخاب شد. دا کتر عبدالظاهر در سال‌های ١٣۴٠-١٣۴٣ رئیس شورای ملی افغانستان بود.
نخستین جلسه‌ی آغاز به کار کمیسیون مشورتی قانون اساسی جدید افغانستان به ریاست دا کتر عبدالظاهر که در آن زمان رئیس شورای ملی بود، در دارالانشای قانون اساسی برگزار شد. او این کمیسیون را (در سال ١٣۴٢ خورشیدی) با ایراد بیانیه‌ای افتتاح کرد.
در کابینۀ دا کتر محمدیوسف (در سال ١٣۴٣ خورشیدی)، دا کتر عبدالظاهر وزیر صحت عامه و معاون نخست وزیر بود.
در سال ١٣۴۴ خورشیدی، جلسه عمومی شورای ملی (ولسی جرگه) به اکثریت آراء دکتور عبدالظاهر وکیل مرکز ولایت لغمان را به‌عنوان رئیس دوره دوازدهم شورای ملی افغانستان برای مدت چهار سال انتخاب نمودند.
در دوران صدارت دا کتر عبدالظاهر، در ولایت غور قحطی رخ داد (بین سال‌های ١٩٧١-١٩٧٢ میلادی در افغانستان کم‌آبی و قحطی رویداد) و هزاران نفر بکام مرگ فرو رفتند.
بدنبال این حادثــه، در سال ۱۳۵۱ داکتر عبدالظاهــر از مقــام صـدارت اســتعفا داد.

قتل عبدالمجید کلکانی از مبارزین چپگرا/۱۳۵۹
نتیجه تصویری برای عبدالمجید کلکانی
در همین روز حکومت ( خلق -و پرچم)، عبدالمجید کلکانی یکی از مخالفین دولت را ، تیرباران کرد و کشت.
عبدالمجید کلکانی در اول حمل ۱۳۱۸ خورشیدی در یک خانوادۀ سرشناس و زمیندار کلکان کوهدامن زاده شد.
وقتی که مشغول فراگیری تحصیل در لیسه  نجات بود تیم ورزشی را که در آن اصول سیاسی تدریس می‌شد به‌ نام جمهوری‌خواهان تاسیس کرد. بعد این تیم را به بی‌نوایان تغییر نام داد. اما نتوانست بی‌نوایان را از نظر اصول و تشکیلات مبارزاتی سر پا ایستاد کند. بنابر این، پس از چندی این محفل فرو پاشید.
«محفل در میزان سال ۱۳۳۶ بنابر تجربۀ محدود و عدم استحکام درونی و فقدان امکانات در وقتی از هم پاشید که او بعد از مدتی مورد پیگرد پولیس قرار گرفت. و به زندگی مخفی پناه برد.  زندگی مخفی او مدت شش سال به درازا کشید.
مجید روابط بسیار صمیمانه با روستا نشینان اطراف کابل برقرار کرده و در میان روشنفکران منطقۀ شمالی مورد احترام بود. جوانان روستایی در شجاعت، صمیمیت و بردباری او را الگو می‌دانستند. در مدت کمی بین مردم، به‌عنوان یکی از معروف‌ترین جوانان پرشور خطه‌ی کوهدامن شناخته شد. اشخاص زیادی از هر طرف به دیدن او می‌آمدند و با وی طرح دوستی می‌ریختند. در این مدت، او بارها به‌مناطق دور دست افغانستان، از جمله به‌طرف شمال، کوهستان‌های جنوبی و یا ولایات غرب و هزاره‌جات سفر می‌کرد و آنگاه که از مسافرت چند ماهه‌ باز می‌گشت، کوله‌باری از تجربه و آگاهی را با خود به ارمغان می‌آورد.

وفات عبدالرحمن پژواک ( موسس آژانس خبری پژواک )/ ۱۳۷۴

عبدالرحمان پژواک  دیپلمات افغان و مؤسس آژانس خبری پژواک است و همچنین به‌عنوان رئیس مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سازمان ملل فعالیت داشته است.
او پس از پایان تحصیلات  به عنوان خبرنگار مشغول به کار شد و همچنین در قسمت خبری وزارت امور خارجه. بعدها بعنوان سردبیر و ناشر روزنامهٔ اصلاح فعالیت کرد و در پایان نیز مدیر و سرپرست “آژانس خبری باختر که اولین آژانس خبری افغانی بودکشور است، گشت. او همچنین رئیس انجمن حمایت از زبان پشتو (پشتو تولنه)نیز بود.
در سال ۱۹۴۶ او به دنیای دیپلماتیک قدم گذاشت و به عنوان رایزن سفارت افغانستان در امور خبری و فرهنگی در انگلستان و ایالات متحده منصوب شد. در سال ۱۹۵۱ او کارمند وزارت امور خارجه شد و همپنین مامور به حضور در سازمان ملل متحد. پس از فعالیت مداوم او در سازمان ملل او سفیر افغانستان در آلمان و سپس هند و در ۱۹۷۶ در انگلستان شد. ناگفته نماند که در سال ۱۹۵۸ استاد پژواک بعنوان نمایندهٔ دایم افغانستان در سازمان ملل شد و آنجا تحت عنوان مدیر کمیسیون حقوق بشر سازمان ملل به فعالیت پرداخت. در سال ۱۹۶۳ او برای میانجیگری و اصلاح روابط بین میان ویتنام و انجمن بوداییها مامور شد. در ۲۰ سپتامبر ۱۹۶۶ پس از Amintore Fanfani بعنوان رئیس مجمع عمومی انتخاب شد و تا سال ۱۹۶۷ در این سمت بود. البته او این سمت را در سال ۱۹۷۸ بر اثر به وقوع پیوستن مناقشات کمونیستی داخلی افغانستان از دست داد و به افغانستان بازگشت. پس از بازگشت وی به افغانستان او در حبس خانگی بسر برد و تنها در سال ۱۹۸۲ به دلیل بیماری اجازهٔ خروج از کشور را یافت و تا سال ۱۹۹۱ در ایالات متحده زندگی و پس از آن در پیشاور پاکستان سکونت نمود.

قتل نصرت پارسا ( آواز خوان )/ ۱۳۸۴

نصرت پارسا در ۱۸ جوزا  ۱۳۸۴ در ونکوور کانادا، که به‌قصد تبلیغ و کنسرت آخرین آلبومش (دل) به آن شهر سفر کرده بود، در نزدیکی هتل محل اقامتش مورد ضرب و شتم سه مرد قرار گرفت و از پله‌ها به پایین پرتاب شد که در اثر این حادثه و در ۳۷ سالگی جان سپرد. نصرت پارسا سالهای آخر زندگیش را در فرانکفورت اقامت داشت. جسدش به آلمان برگردانده و در شهر ماینتس به‌خاک سپرده شد.
پارسا از همان دوران کودکی، شروع به آموختن مبادی موسیقی کلاسیک و آوازخوانی از استاد سرآهنگ کرد. به سبب ناامنی‌ها در افغانستان، نصرت و خانواده‌اش ناچار از ترک وطن به مقصد هندوستان شدند. وی در هند نیز به آموختن موسیقی (سازهای طبلا و هارمونی) ادامه داد. او سرانجام به آلمان مهاجرت کرد و در آنجا به ارائهٔ آلبوم‌هایش و آهنگسازی برای سایر آوازخوانان پرداخت.

سایر رویداد ها بر اساس تقویم میلادی:

۷۶۷ –  استقلان طلب آریایی ها در سیستان، هرات و بادغیس

درجریان بپاخیزی آریایی ها، با هدف نجات میهن خود از سلطه عرب (تازیان)، هشتم جون سال ۷۶۷ میلادی (سال ۱۵۰ هجری قمری) استاد سیستانی (استاذسیس) مبارزه خود را علنی ساخت و رسما پرچم استقلال و حاکمیت آریانا را در سیستان (غرب افغانستان امروز ) به اهتزاز درآورد و اکیدا از هموطنان خواست که با عرب قطع معاشرت و با فرستادگان و منصوبان خلیفه بغداد همکاری نکنند. وی در آن زمان با صدها هزار هواخواه، قدرت اول در سیستان، هرات، فراه، قُهستان (کُهستان = کوهستان) تا بادغیس بود.

18 خرداد - 8 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
استاذسیس

این خبر که به گوش منصور خلیفه عباسی وقت رسید، خازم بن خزیمه – جنرال  عرب را مامور جنگ با استاد سیستانی و پیروانش کرد. در جنگی که روی داد، با وجود وارد آمدن تلفات سنگین به نیروهای خلیفه و کشته شدن یکی از سرداران معروف او، سرانجام پیروان استاد شکست خوردند. سپس استاد و افراد خانواده اش نیز با نیرنگ و فریب به دام خلیفه افتادند که بعدا دستور اعدام مردان آنان را صادر کرد. هنوز چراغ قیام استاد سیستانی خاموش نشده بود که هاشم حکیم (المقنّع) پرچم استقلال خواهی و آزادی آریانا را در همان منطقه به دست گرفت.

پیش از استاد سیستانی ـ ابومسلم، عبدالله مقفّع و دیگران قیام کرده بودند. آریایی ها از خلفای بغداد و قبلا دمشق که یک روز با این و آن دوستی، و روز بعد اعدامشان می کردند بیزار بودند زیرا که این روش (دو رویی) خلاف منش آریایی بود.

منصور عباسی که با این رشته قیام ها رو به رو شده بود به منظور آرام کردن آریایی ها و محبوب ساختن خود، دستور داد که جشن های آریایی (نوروز، مهرگان و …) را احیاء و در دربار او نیز برگزار و تشریفات سلطنتی ساسانیان عینا در دستگاه حکومتی بغداد رعایت شود و نیز «خیزران» دختر استاد سیستانی را به نکاح پسرش مهدی درآورد.

۱۵۱۷ – اعدام “واسکونونیز دو بالْبوآ” دریانورد اسپانیایی و کاشف اقیانوس آرام 

واسکونو نیز دو بالبوآ دریانورد اسپانیایى در بیست و چهارم دسامبر ۱۴۷۵م در دهستانی واقع در جنوب اسپانیا به دنیا آمد. چون والدین او بی‏بضاعت بودند واسکونونیز ناگزیر از سن شانزده سالگی در سلک ملازمان یکی از اشراف اسپانیایى درآمد و مدت هشت سال در خدمت او به سر برد تا اینکه به درجه سرهنگی ارتقاء یافت. وی از آن پس با هدف دست یافتن به طلا که انگیزه اصلی بسیاری از مردم آن زمان بود و در جریان آن خطرات و توفان‏های مخوف دریا را تحمل می‏کردند، به سفر پرداخت.

بالبوآ وقتی که به سواحل امریکای مرکزی وجنوبی رسید، نامه‏هایى برای پادشاه اسپانیا نگاشت و متذکر شد که در آنجا، مروارید و طلای فراوانی وجود دارد. او در این سفرها خطرات بی‏شماری را به جان خرید وجنگ‏های بسیار نمود و بر برخی از آن نواحی، حکمرانی کرد. او در ۲۹ سپتامبر ۱۵۱۳م از پاناما عبور کرد و اقیانوس کبیر را دید و ادعای مالکیت آن را نمود. از این رو، بالبوآ کاشف اقیانوس کبیر یا آرام می‏باشد. وی پس از کسب غنائم و افتخارات قصد مراجعت به اسپانیا را داشت ولی چون ارتباط او با پادشاه اسپانیا تیره گردید، این پیروزی‏ها را نادیده گرفتند. بالبوآ سرانجام به اتهام خیانت به شاه محاکمه شد و در ۸ ژوئن ۱۵۱۷م در چهل و دو سالگی اعدام شد.

۱۸۳۰ – اختراع گوگرد در آلمان

در هشتم جون ۱۸۳۰م گوگرد ابتدایی توسط کامبرْر مخترع آلمانی ساخته شد. مهم‏ترین تفاوت گوگرد اولیه با گوگرد های امروزی، کُندی احتراقِ آن بود. بعد از کامبرر چندین محقق دیگر بر روی گوگرد ساخته شده توسط کامبرر کار کردند تا این که فیلیپْسْ امریکایی موفق شد گوگردی مشابه گوگرد های امروزی بسازد.

 

18 خرداد - 8 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
کامبرْر

۱۸۶۹ – اختراع جارو برقی

اولین جاروبرقی توسط شخصی به نام آیوز مک‌گافی اختراع گردید و در ۸ جون ۱۸۶۹ این اختراع در آمریکا به ثبت رسید.

18 خرداد - 8 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟

۱۹۹۲ – ترور “عاطف بسیسو” مبارز فلسطینی توسط تروریست‏های موساد

سازمان جاسوسی اسرائیل(موساد) برای تحکیم پایه ‏های این رژیم، در هشتم جون ۱۹۹۲م عاطف بسیسو یکی از مقام‏های امنیتی سازمان آزادی بخش فلسطین را در پاریس ترور کرد. با وجود آن که ارتکاب این ترور توسط حکومت اسرائیل غیرقابل انکار بود، اما این رژیم به علت هراس از واکنش افکار عمومی، مسئولیت آن را نپذیرفت. اما هفت سال بعد در ماه مارچ ۱۹۹۹م پولیس فرانسه اعلام کرد، بر اساس اسناد به دست آمده، موساد، ترور عاطف بسیسو را طراحی و اجرا کرده است.

 

18 خرداد - 8 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
عاطف بسیسو

زادروزها

۱۶۷۱ – زادروز توماسو آلبینونی، موسیقیدان و آهنگساز اهل ایتالیا.
۱۸۱۰ – زادروز روبرت شومان آهنگ‌ساز آلمانی دورهٔ رمانتیک

18 خرداد - 8 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
توماسو آلبینونی

۱۸۶۷ – زادروز فرانک لوید رایت مشهورترین معمار تاریخ آمریکا
۱۸۹۵ – زادروز سعید نفیسی دانش‌پژوه،تاریخ‌نگار و نویسنده ایرانی

18 خرداد - 8 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
فرانک لوید رایت

۱۹۰۳ – زادروز مارگریت یورسنار رمان‌نویس و مقاله نویس فرانسوی، و نخستین زن عضو فرهنگستان فرانسه، در بروکسل بلژیک
۱۹۱۶ – زادروز فرانسیس کریک، بیوفیزیست انگلیسی، از کاشفان ساختار مولکول دی‌ان‌ای و برنده جایزه نوبل فیزیولوژی و پزشکی

18 خرداد - 8 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
سعید نفیسی

۱۹۲۱ – زادروز محمد سوهارتو دومین رئیس جمهور اندونزی
۱۹۵۵ – زادروز تیم برنرز لی دانشمند بریتانیایی علوم رایانه، ریاست کنسرسیوم وب جهان‌شمول

18 خرداد - 8 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
فرانسیس کریک

۱۹۸۳ – زادروز کیم کلایسترس تنیسوراهل بلژیک

18 خرداد - 8 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
تیم برنرز لی

 

درگذشت‌ها

۶۳۲ – درگذشت حضرت محمد بن عبدالله (ص)، پیامبر اسلام به تاریخ میلادی
۱۸۰۹ – درگذشت توماس پین نویسنده رساله‌های سیاسی و روشنفکر انقلابی آمریکایی انگلیسی‌تبار

18 خرداد - 8 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
اندرو جکسون

۱۸۴۵ – درگذشت اندرو جکسون هفتمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا

۱۸۷۶ – درگذشت ژرژ ساند رمان‌نویس ، نمایشنامه‌نویس، روزنامه‌نگار، اصلاح‌طلب اجتماعی و خاطره‌نگار
۱۹۷۰ – درگذشت آبراهام مزلو روانشناس و فیلسوف آمریکایی

18 خرداد - 8 ژوئن؛ در تاریخ چه گذشت؟
ژرژ ساند

۲۰۰۹ – درگذشت عمر بونگو سیاستمدار گابنی و رئیس‌جمهور گابن به مدت ۴۲ سال

درباره admin

مطلب پیشنهادی

به یاد استاد رحیم خشنواز

پس از حصول استقلال افغانستان رباب به عنوان شناسنامه فرهنگی این کشور مطرح گردید. سازی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.