خانه / تاریخ / تقویم روز / تقویم تاریخ ( ۱۳ ماه سرطان )

تقویم تاریخ ( ۱۳ ماه سرطان )

امروز ۱۳ ماه سرطان برابر با ۴ جولای تقویم میلادی است. روزی که در افغانستان و جهان اتفاقات زیادی به وقوع پیوسته است و ما به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. 

رویداد ها:

درگذشت سلطان حسین بایقراء/۱۵۰۶

سلطان حسین بایقرا  از امراى تیموری. پادشاهى ادب‌پرور و هنردوست بود که در هنگامی که خراسان آشفته شده بود، در شهر مرو به پادشاهى نشست و در ۱۴۵۹ م. استرآباد را فتح کرد و در سال ۱۴۶۹ م. هرات را تسخیر نمود .

دربار او یک مرکز درخشان از ادب و هنر عصر بود . به طورى که هرات کانون بزرگى از فرهنگ و دانش عصر به شمار مى‏رفت. وزیر دانشمند، شاعر و نویسنده ، امیر علیشیر نوایى، روح واقعى این کانون وحامى و مربى دانشمندان و هنر پروران وابسته به دربار سلطان حسین بایقرا بود.  در این کانون پر آوازه افرادى همچون عبدالرحمن جامى، شاعر و عارف نامدار، کمال الدین بهزاد، نقاش و صنعتگر معروف، و میر خواند مورخ مشهور عصر، درخشیدند .  همچنین پاره ای علمای معروف نیز در هرات پرورش یافتند و توسط سلطان حمایت شدند . از میان ایشان نام ملا حسین واعظ کاشفى معروف است .  به علاوه در مدرسه بزرگى که سلطان به وجود آورد، هزاران عالم و طالب علم به حمایت سلطان و وزیرش ، سرگرم تحصیل و تحقیق و تألیف بودند.

در دوره زمامداری او، بناهای متعددی به‌منظور پیشبرد فرهنگ احداث گردید. خواندمیر در خلاصه‌الاخبار به ذکر نمونه‌های مختلفی از مدرسه، مصلّی، خانقاه، دارالشفا، و جز آن در هرات و سایر مناطق خراسان می‌پردازد که همگی در زمان حسین بایقرا و با حمایت‌های وی بنا گردیده است.

اشتیاق او به کتاب و کتابخانه را می‌توان پیش از آغاز زمامداری وی نیز مشاهده کرد. به گفته بنایی هروی (قرن ده-ق.) هنگامی که وی مجبور شد اردوی خود را در خوارزم برجای گذارد و از مقابل سپاه ابوسعید گورکان بگریزد، آنچه برای دشمن باقی گذاشت، کتابخانه‌اش بود؛ و اضافه می‌کند که یکی از سرداران ابوسعید به نام امیر بیگ‌آتا وارد کتابخانه شد و چند جلد کتاب نفیس را به‌غنیمت برد که از آن جمله کتابی از مولانا احمد رومی (قرن هشت – ق.) بوده است. در سال‌های زمامداری او، کتابخانه‌ها از رونق کم‌نظیری برخوردار بودند.

علاوه بر مدارس متعددی که در آنها کتابخانه احداث گردیده بود، دربار او در هرات نیز کتابخانه‌ای مجلل و باشکوه داشت و خوشنویسانی چون سلطانعلی مشهدی، خواجه محمد حافظ، مولانا زین‌الدین محمود، و سایر خوشنویسان زبده در آنجا کتابت کرده‌اند. نقاشان متعددی نیز در این کتابخانه به کتاب‌آرایی مشغول بوده‌اند، که بلندآوازه‌ترین آنها، کمال‌الدین بهزاد، نقاش نامدار اواخر تیموری است. میرک نقاش، مولانا حاجی محمد، مولانا محمد ، و قاسمعلی چهره‌گشا از دیگر نقاشان کتابخانه حسین بایقرا بوده‌اند.

این شعر از اوست:

عمری از مشق دوتا بود قدم همچون چنگ

تا خط من بیچاره بدین قانون شد

طالب من همه شاهان جهانند ولی

در بخارا جگر از بهر معیشت خون شد

سوخت از غصه درونم چگنم چون سازم

که مرا نیست از این شهر ره بیرون شد

این بلا برسرم از حسن خط آمد امروز

وه که خط سلسلهٔ پای من مجنون شد

سلطان حسین بایقرا پشتیبان جدی دانش و هنر بود و در زمان او شهر هرات رونق افزونتری یافت . دوران فرمانروایی او را می توان از نظر مرکزیت علمی و ادبی و هنری شهر هرات یکی از ادوار بسیار مهم برشمرد .

برکناری یک وزیر به اتهام بی کفایتی و رشوه خاری /۱۳۳۶ شمسی

عبدالملک عبدالرحیم زی دزیر مالیه و کفیل وزارت اقتصاد حکومت ظاهر شاهی به اتهام بی کفایتی، رشوه خواری و… در وزارت مالیه، از وظیفه برکنار شد.

عبدالملک پس ازتقرر سردارداؤد خان در مقام صدارت(۱۳۳۲) ، در رأس وزارت مالیه قرار گرفت . وی علاوه بر وزارت مالیه در رأس وزارت اقتصاد هم تقرر یافت. درین وقت وظایف و مسئولیت های او نیز همچبیشتر شد و علاوه بروظبفه اش منحیث رئیس محاسبات ، بحیث رئیس تهیه ای عمومی ورئیس هیات نظاردافغانستان بانک هم مقرر شد.


۴۸۹ پش از میلاد – اصلاحات اداری داریوش بزرگ و قراردادن مصر به عنوان یک ایالت آریانا

۴ جولای سال ۴۸۹ پیش از میلاد داریوش بزرگ – شاه شاهان – که بر تمرکز امور و آریایی بودن هر کار تعصب می ورزید ، تصمیم گرفت که قلمرو آریانا به ۳۰ ایالت تقسیم شود و هر ایالت را ساتراپی (که واژه ای مادی است) نامید مصر یکی از ساتراپی های آریانای آن زمان بود که داریوش توجه خاصی به آبادکردن آن داشت. داریوش در همین روز دستور داد که با تاسیس پستخانه ارتباط مردم این ایالتها با هم تامین شود و داد و ستد با پول انجام گیرد (سکه هایی که ضرب کرده بود و در جهان به «داریک» معروف شده اند).

13 تیر - 4 جولای؛ در تاریخ چه گذشت؟
داریوش بزرگ پدر ناسیونالیسم ایرانی

 

13 تیر - 4 جولای؛ در تاریخ چه گذشت؟
دو روی یک سکه داریک ( سکه های زرین داریوش بزرگ که پس از ۲۵ قرن باقی مانده اند)

۱۷۷۶ – سالروز صدور اعلامیه استقلال ایالات متحده امریکا ـ روز ملّی

چهارم جولای مصادف با سالروز تصویب اعلامیه استقلال مهاجرنشینان انگلیسی آمریکای شمالی (ایالات متحده) در سال ۱۷۷۶ در کنگره نمایندگان این مهاجرنشینان است که جزیی از قلمرو انگلستان بشمار می رفتند، ولی تحقّق این جدایی بدون جنگ صورت نگرفت و این جنگ که با کمک فرانسه ــ رقیب اروپایی انگلستان ــ انجام گرفت مدت ها طول کشید. سالروز امضاء شدن اعلامیه استقلال آمریکا به نام یکایک مردم این سرزمین در سال ۱۷۷۶، دراین کشور روز ملی و تعطیل عمومی است.

13 تیر - 4 جولای؛ در تاریخ چه گذشت؟

۱۹۲۰ – وقوع زلزله مهیب در ایالت “کانسو” چین و مرگ دو صد هزار نفر.

13 تیر - 4 جولای؛ در تاریخ چه گذشت؟

۱۹۴۶ – دولت آمریکا به فیلیپین که نزدیک به نیم قرن وابسته به آن دولت بود استقلال داد. فیلیپین که از مستعمرات اسپانیا در آسیا بود در جریان جنگ آمریکا و اسپانیا به تصرف آمریکا درآمده بود.

13 تیر - 4 جولای؛ در تاریخ چه گذشت؟

زادروزها

۱۷۹۹ – اسکار اول، پادشاه سوئد و نروژ.

13 تیر - 4 جولای؛ در تاریخ چه گذشت؟
جان کالوین کولیج

۱۸۷۲ – جان کالوین کولیج، سی امین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا.
۱۹۲۴ – اوا مری سنت، بازیگر آمریکایی.

مرگ‌ها

۱۸۳۱ – درگذشت جیمز مونرو، پنجمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا.
۱۸۲۶ – درگذشت توماس جفرسون؛ اندیشمند و رئیس جمهور آمریکا

13 تیر - 4 جولای؛ در تاریخ چه گذشت؟
توماس جفرسون

۱۸۸۸ – درگذشت تئودور اشتورم؛ فیلسوف آلمانی
۱۸۴۸ – درگذشت فرانسوا شاتوبریان؛ نویسنده و فیلسوف فرانسوی

13 تیر - 4 جولای؛ در تاریخ چه گذشت؟
فرانسوا شاتوبریان

۱۹۳۴ – درگذشت مادام کوری، دانشمند فیزیکدان و شیمی دان لهستانی
۱۹۹۵ – درگذشت باب راس، نقاش آمریکایی.

13 تیر - 4 جولای؛ در تاریخ چه گذشت؟
مادام کوری

۱۳۵۰ – درگذشت محمد معین، استاد زبان فارسی و پدیدآورنده‌ی فرهنگ معین
۱۳۷۷ – درگذشت صادق چوبک، نویسنده‌ی ایرانی

13 تیر - 4 جولای؛ در تاریخ چه گذشت؟
باب راس

 

13 تیر - 4 جولای؛ در تاریخ چه گذشت؟
صادق چوبک

درباره admin

مطلب پیشنهادی

به یاد استاد رحیم خشنواز

پس از حصول استقلال افغانستان رباب به عنوان شناسنامه فرهنگی این کشور مطرح گردید. سازی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.