خانه / تاریخ / تقویم روز / تقویم تاریخ ( ۵ ماه عقرب )

تقویم تاریخ ( ۵ ماه عقرب )

امروز ۵ ماه عقرب هجری شمسی برابر با ۲۷ اکتوبر تقویم میلادی است. روزی که در افغانستان و جهان اتفاقات زیادی به وقوع پیوسته است و ما به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم. 

وفات محمد علم غواص، نویسنده و چهره نامدار فرهنگی کشور /۱۳۶۷

Image may contain: 1 person, sitting
امروز سالروز وفات « استاد محمد علم غواص» یک تن از چهره های به تمام معنای فرهنگی کشور را در حالی گرامی می داریم که متاسفانه کمتر نشانه ای از پاسداشت این مرد بزرگ در این شهر و دیار موجود است. نه خیابانی به نام اوست و نه پارک یا بلوار و یا کدام مجتمع فرهنگی با نام این مرد بزرگ، مزین شده است.
اما براستی با توجه به اینکه بسیاری از چهره های فرهنگی و هنری هم عصر و زمان ایشان، خیابانی بنام خود دارند، بی تفاوت گذشتن از کنار نام های دیگری چون: محمد علم غواص، محمد ابراهیم رجایی، مرحوم بهره و… بی مهری و کم توجهی به فعالان عرصه هنر و ادب این دیار نیست؟
بیایید فرهنگیان، هنرمندان و چهره های نامدار و خدمتگذار مانرا آنگونه که شایسته و بایسته است، پاس بداریم. بجا خواهد بود تا به بهانه ی بیست و نهمین سالروز وفات این استاد گرانمایه، جاده منزل ایشان را که در عقب قوماندانی امنیه واقع بوده و تاکنون نامی هم به آن گذاشته نشده است، بنام « مرحوم غواص» بنامیم. امیدواریم که این موضوع به عنوان یک کار نمادین اما ماندگار، سرلوحه فعالیت امروزی عموم فرهنگیان، ریاست محترم اطلاعات و فرهنگ و ریاست محترم شاروالی هرات قرار بگیرد.
مرحوم محمد علم غواص فرزند مرحوم ( آخندزاده ملا محمد صدیق ) مشهور به امام ارگ در منطقهء پایحصار هرات، در سال ۱۲۹۷ شمسی دیده به جهان گشود و علوم متداوله ء ادبی ، عربی و دینی را از آوان کودکی نزد پدرامجد خود و سایر علمای هرات فرا گرفت وهمواره پاره هایی ازشعر وادبیات را در ذهن می سپرد و قرآن مجید را در دوازده سالگی حفظ نموده بود.
محمد علم غواص استادی است، صاحب آثار بسیار، با دیدی وسیع و نویسنده ای اندیشمند با پشتوانه عظیمی از فرهنگ و ادب سرزمین مادری. زنده یاد استاد محمد علم غواص با سرایش شعر ، به عرصه دوستداشتنی فرهنگ و ادب پا نهاد.
وی در بهار ۱۳۱۴ شمسی به عضویت انجمن ادبی هرات در آمد و از سال ۱۳۲۰ لقب غواص را برایش برگزید.
استاد غواص از زمرهء ژورنالیستان عصر خود بود که در ثور ۱۳۲۷ به طرح و تاسیس کلوپ ادبی پرداخت و در سال ۱۳۳۱ به صفت سرمحرر، معاون و نگارندهء مسئول و رئیس روزنامه اصلاح در کابل مقرر شد.
استاد غواص از سال ۱۳۳۵تا سال ۱۳۵۲ مسئولیت های مدیریت های عمومی مطبوعات هرات و قطغن و مدیریت های عمومی ارشاد وزارت اطلاعات فرهنگ ، معاونیت نشرات رادیو و ریاست مطابع دولتی را نیز عهده دارشد.
سرانجام این دانشمند کشور در سال ۱۳۶۷ خورشیدی در شهر هرات دیده از جهان فروبست و در جوار آرامگاه خواجه عبدالله انصاری در شمالغرب خانهء زرنگار آرامش ابدی یافت.

۲۷ اکتبر ، روز جهانی میراث سمعی بصری

اسناد سمعی بصری با از میان برداشتن  موانع زبانی و فرهنگی  مورد توجه و تمایل بسیاری از افراد تحصیل کرده و حتی بی سواد قرار گرفتند چرا که تنها با گوش و چشم انسان کار داشتند . از این رو می توان گفت که اسناد ”  آودیو ویژوال ” با تبدیل شدن به مکملی برای اسناد نوشتاری سنتی ، تغییری اساسی در جامعه انسانی ایجاد کردند .
در هر حال این اسناد از ارزش بی پایانی برای جامعه انسانی بر خوردازند و این امر بسیار مهم است که ما تنها ۱۰ تا ۱۵ سال زمان داریم که اسناد سمعی بصری را به دیجیتالی تبدیل کرده و به این وسیله از انحطاط و از بین رفتن آنها جلوگیری کنیم . بررسی ها نشان می دهد که تاکنون بسیاری از این اسناد سمعی بصری در نتیجه کم توجهی ها ، ویرانی ها ، فاسد شدن ها و حتی کمبود منابع ، مهارت ها و ساختارهای مورد نیاز ،  به صورت برگشت ناپذیری از بین رفته اند . بنابراین چنانچه یک اقدام بین المللی برای جلوگیری از روند انحطاط و ویرانی این اسناد صورت نگیرد  در آینده نه چندان دور شاهد از بین رفتن تعداد بیشتری از این اسناد خواهیم بود .
این نگرانی ها باعث شد که در سال ۲۰۰۵ میلادی روزی به نام روز جهانی  میراث سمعی  بصری (World Day for Audiovisual Heritage ) در نظر گرفته شود و از این روز به عنوان مکانیسمی برای ارتقاء آگاهی های عمومی از اهمیت اسناد سمعی بصری به عنوان عضو لاینفک هویت ملت ها استفاده شود

رویداد ها: 

۱۴۹۲ – کشف سرزمین کوبا توسط کریستف کلمبدر ۲۷ اکتوبر ۱۴۹۲م، کریستُف کُلُمْب، دریانورد ایتالیایى برای اولین بار سواحل شرقی کوبا را کشف کرد. در آن زمان اقوام سرخ پوست در کوبا سکونت داشتند که تعداد آن‏ها به یک میلیون نفر می‏رسید. کوبا قبل از سرزمین‏های دیگر قاره امریکا تحت سلطه استعمارگران درآمد و پایگاه اصلی تهاجم آن‏ها به نقاط دیگر از این قاره بود.

5 آبان - 27 اکتبر؛ در تاریخ چه گذشت؟

۱۵۳۳ – داکتر اسپانیایی به گناه کفر آتش زده شد

۲۷ اکتوبر سال ۱۵۵۳ سروتوس Michael Servetus داکتر اسپانیایی در ژنو در یک محکمه مذهبی به گناه کفر و الحاد به اعدام محکوم شد و او را آتش زدند. وی هنگام مرگ ۴۲ ساله بود.

5 آبان - 27 اکتبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
Michael Servetus

گناه سروتوس علاوه بر انتشار کتابی درباره گردش خون و علل بروز بیماری ها، نوشتن مکتوبی بود درباره پایه و تعریف گناه. وی در این مکتوب اشاره کرده بود که تعریف و برداشت کلیسای کاتولیک از گناه را در انجیل ندیده است. این نوشته خشم رهبران کلیسای کاتولیک را برانگیخت و او را متهم به کفر و الحاد کردند و در وین به زندان افکندند که از زندان فرار کرد و در سر راه خود به اسپانیا وارد ژنو شد که در آنجا به چنگ پروتستانها افتاد و آنان وی را «یونیتارین» خواندند و اتهامات سابق را هم بر آن اضافه کردند و به اعدام محکوم ساختند. صدای اعدام سروتوس در اروپا پیچید که سرانجام به تحمل عقاید و ابراز نظر منجر شد.

۱۹۰۵ – روز استقلال رسمی “نروژ” و پایان اتحاد با سوئد 

در سال ۱۸۱۴م، به پاس خدمات سوئد در شکست دادن قوای ناپلئون بُناپارت امپراتور فرانسه، کنگره ویِن که برای بررسی اوضاع اروپا و تقسیم‏بندی جدید این قاره تشکیل شده بود نروژ را بر خلاف رضایت مردم آن، ضمیمه سوئد نمود و در همین سال قانون اساسی آن تدوین شد. از این پس استقلال نروژ عملاً از بین رفت و نروژیان سر به شورش برداشتند. مردم استقلال طلب این کشور که خواهان حکومتی مستقل بودند برای کسب استقلال خود دست به مبارزه زدند. سرانجام رهبران سوئد و نروژ با استقرار سلطنت دوگانه‏ای متشکل از پادشاهی سوئد – نروژ به توافق رسیدند، تا این که در ۲۷ اکتوبر ۱۹۰۵م استقلال مسالمت‏آمیز این کشور از سوئد حاصل گشت و حکومت مشروطه سلطنتی برقرار شد. هم‏چنین هفدهم مه و روز قانون اساسی در این کشور، به عنوان روز ملی نروژ انتخاب شده است.

5 آبان - 27 اکتبر؛ در تاریخ چه گذشت؟

۱۹۱۲ – جنگ اول بالکان و شکست عثمانی و شورش افسران جوان آن

۲۷ اکتوبر سال ۱۹۱۲، نیروهای عثمانی در هر سه جبهه ــ صربستان، بلغارستان و یونان ـ دست به عقب نشینی زدند. این جنگ که به جنگ اول بالکان معروف شده است سه ماه بیشتر طول نکشید، و در ماه دسامبر همین سال با عقد یک پیمان ترک مخاصمه پایان گرفت و نقشه منطقه تغییر یافت.

اتحادیه بالکان مرکب از صربستان، مونته نگرو، بلغارستان و یونان که قبلا همگی از مستملکات عثمانی بودند ازسلطان عثمانی خواسته بودند که به سلطه خود بر مقدونیه پایان دهد که دولت عثمانی این درخواست را رد کرده بود و با این عمل، جنگ اول بالکان که در آن روسیه از اتحادیه بالکان حمایت می کرد در اکتوبر ۱۹۱۲ آغاز شده بود.

5 آبان - 27 اکتبر؛ در تاریخ چه گذشت؟

علت شکست ارتش عثمانی، گستردگی جبهه بود که فرماندهی عثمانی مجبور به تقسیم نیروهای خود و اعزام هر دسته به یک جبهه شده بود. دو رویداد دیگر باعث تضعیف روحیه سربازان عثمانی شد یکی اعدام افسرانی که عقب نشینی می کردند به دستور «ناظم پاشا» وزیر ارتش عثمانی، و دیگری اعلام استقلال آلبانی در اثنای این جنگ بود. عثمانی ها به دلیل مسلمان بودن آلبانیایی ها انتظار جدا شدن آلبانی را مخصوصا در آن زمان نداشتند.

در پایان این جنگ که به شکست عثمانی انجامید و متصرفات آن در اروپا به کمترین مقدار رسید، افسران جوان ارتش عثمانی (ترکیه امروز) بر ضد سلطان وقت دست به کودتا زدند و وی و وزیرانش را متهم به بی عرضگی، خود محوری، سوء نیت و فساد کردند و برکنار ساختند و ….

۱۹۴۴ – پایان نبرد در خلیج لی تی

۲۷ اکتوبر سال ۱۹۴۴، در آخرین روز نبرد دریایی خلیج «لی تی Leyte Gulf» در آبهای فیلیپین و در اطراف جزایر لی تی و سامارSamar، یک پیلوت جاپانی دیگر طیاره پُر از مواد منفجره خودرا بر یک ناو آمریکایی کوبید و آن را غرق کرد. این دومین حمله هوایی انتحاری (کامیکازی = کامیکازه = کامیکاز Kamikaze) در این منطقه بشمار می رود که سرآغاز این نوع عملیات نوشته شده است. نبرد دریایی خلیج لی تی یکی از دو نبرد دریایی بزرگ تاریخ بوده است. از آنجا که موجودی سوخت کشتی های نظامی جاپانی در این منطقه به پایان رسیده و بسیاری از آنها متوقف شده بودند، فرماندهی جاپانی منطقه تصمیم به بکارگیری خلبان انتحاری گرفت و بزودی گروهی از پیلوت داوطلب این کار شدند و کامیکازی آغاز شد. یک ناو نظامی استرالیایی نخستین کشتی بود که هدف کامیکازی قرار گرفت و تلفات داد. این عمل تا پایان جنگ جهانی دوم ادامه یافت.

«کامیکاز» به معنای باد آسمانی، بادی که خدا آن را مامور کرده باشد شهرت یافته است. هفت قرن پیش از آن چنین بادی کشتی های حامل مغولها را که قصد تصرف جاپان داشتند غرق کرده بود و به این وسیله جاپان از هجوم مغولها در امان ماند. جاپانی ها حمله انتحاری خلبانان خودرا به نام همان باد «کامیکاز» گذاردند.

5 آبان - 27 اکتبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
ناو آمریکایی پس از برخورد طیاره انتحاری جاپانی به آن در آبهای فیلیپین در ۱۹۴۴

زادروزها

۱۴۶۶ – زادروز دزیدریوس اراسموس دانشمند، فیلسوف و ادیب هلندی
۱۷۲۸ – زادروز جیمز کوک دریانورد و کاشف انگلیسی

5 آبان - 27 اکتبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
جیمز کوک

۱۷۸۲ – زادروز نیکولو پاگانینی آهنگساز و نوازنده زبردست ویولون اهل ایتالیا
۱۸۵۸ – زادروز تئودور روزولت بیست و ششمین رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا

5 آبان - 27 اکتبر؛ در تاریخ چه گذشت؟

۱۹۳۲ – زادروز سیلویا پلات شاعر، رمان‌نویس، نویسندهٔ داستان‌های کوتاه و مقاله‌نویس آمریکایی
۱۹۴۵ – زادروز لوئیس ایناسیو لولا دا سیلوا سیاستمدار برزیلی، رئیس جمهور سابق این کشور
۱۳۶۰ – زادروز هان‌های جین، بازیگر اهل کوریای جنوبی

5 آبان - 27 اکتبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
هان‌های جین

درگذشت‌ها

۱۵۰۵ – درگذشت ایوان سوم حاکم روسیه از سال ۱۴۶۲ تا ۱۵۰۵
۱۶۰۵ – درگذشت اکبر کبیر سومین پادشاه از سلسله گورکانیان یا امپراتوری مغولی هند

5 آبان - 27 اکتبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
اکبر کبیر

۱۹۶۸ – درگذشت لیزه مایتنر فیزیکدان اتریشی – سوئدی
۲۰۱۰ – درگذشت نستور کیرشنر رئیس جمهور پیشین ارجنتاین، شوهر کریستینا فرناندز رئیس جمهور کنونی ارجنتاین

5 آبان - 27 اکتبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
لیزه مایتنر

۲۰۱۳ – درگذشت لو رید موسیقیدان، ترانه‌نویس راک و عکاس آمریکایی

5 آبان - 27 اکتبر؛ در تاریخ چه گذشت؟
لو رید

*****

درباره admin

مطلب پیشنهادی

به یاد استاد رحیم خشنواز

پس از حصول استقلال افغانستان رباب به عنوان شناسنامه فرهنگی این کشور مطرح گردید. سازی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.