پشتون زرغون

پشتون زرغون

Afbeeldingsresultaat voor ‫ولسوالی پشتون زرغون‬‎

پشتون‌زرغون (شافلان)؛ بیابانی سرسبز آرمیده در بین دیواندر و سیاه‌کوه

ولسوالی (شهرستان) پشتون‌زرغون (شافلان، شاقلان)، یکی از نوزده ولسوالی هرات باستان است. این منطقه از قصبات تاریخی و مشهور هرات بوده و در قلمرو هراترود قرار داشته‌است. اهالی بر این باور اند که در روزگاران کهن دو برادر در این سرزمین فرمانروایی می‌کردند که نام و کنیت یکی از آنان شافلان بوده، و این نام شاید از آن روزگاران کهن به ما رسیده‌ باشد و حفظ آن در حقیقت به معنی حراست از تاریخ این دیار کهن است و شافلان نام تاریخی این دیار بوده و نمایندگی از هویت تاریخی و تمدنی آن می‌نماید.
هریرود از میان پشتون‌زرغون عبور کرده و از شرق به جانب غرب جریان دارد و این خطه را به دو حصه جنوبی و شمالی تقسیم نموده‌است. آب‌های حیات‌بخش این رود به پشتون‌زرغون طراوت و تازگی بخشیده و اراضی مزروعی آن‌را سیراب می‌سازد.
در سال ۱۳۲۰ خورشیدی نام اصلی شافلان توسط دولت وقت تغییر داده شد و عوض آن واژه پشتون‌زرغون به‌طور رسمی جایگزین گردید و در این مورد در قاموس جغرافیای افغانستان تذکر یافته که: «پشتون‌زرغون (شافلان) حکومت درجه دوم محلی مربوط مرکز ولایت هرات بوده، دارای آب و هوای مساعد و زمین حاصل‌خیز می‌باشد. در سابق حکومتی مذکور با مربوطات خود به‌نام (شافلان) یاد می‌شد، اما در سال ۱۳۲۰ خورشیدی اسم آن به پشتون‌زرغون تبدیل گردید».
وادی شاداب و سرسبز پشتون‌زرغون (شافلان) در بین دو سلسله کوه آرمیده‌، که در شمال آن کوه دیواندر و در جنوب شاخه‌ای از سیاه‌کوه امتداد دارد. در سلسله کوه‌های جنوبی و در شاخه شمالی دیواندر پشتون‌زرغون، دره‌های پر آب و علفی وجود دارد که مناظر طبیعی آن قابل دیدن است.
پشتون‌زرغون (شافلان) در ۶۲ کیلومتری شرق شهر هرات قرار گرفته و در خط طول‌البلد شرقی ۶۲ درجه و ۴۱ دقیقه و خط عرض‌البلد شمالی ۳۴ درجه و ۱۴ دقیقه موقعیت دارد. ارتفاع مرکز آن از سطح بحر ۱۱۰۰ متر برآورده گردیده و مساحت پشتون‌زرغون ۸۷۵۰ کیلومتر مربع می‌باشد.
پشتون زرغون در سمت شمال کروخ، به جانب جنوب ادرسکن، به طرف شرق اوبه و به سوی غرب گذره واقع گردیده و مرکز حکومتی آن همان شافلان است که به‌طرف جنوب هریرود قرار گرفته است.
پشتون‌زرغون از مناطق پرنفوس هرات است. قرار احصائیه پشتون‌زرغون در سال۱۳۹۶ نفوس این ولسوالی به ۱۷۰۰۰۰ نفر می‌رسد.
یکی از ویژگی‌های پشتون‌زرغون این است که طوایف پشتوزبان با فرهنگ و تمدن هراتیان خراسانی تلفیق یافته و کشش‌ها و جاذبه‌های زندگی قبیله‌یی را به نفع زندگی ده‌نشینی از دست داده و در فرهنگ و تمدن هراتی ذوب شده‌اند. بدین اساس زبان فارسی (دری) به زبان اصلی و مادری شان تبدیل گردیده، به این زبان صحبت می‌کنند، تحصیل می‌کنند، می‌نویسند و می‌خوانند.
مذهب عمومی مردم پشتون‌زرغون حنفی است، همچنان تعدادی هم اهل تشیع نیز در قریه تحت‌رود زندگی می‌کنند. اهل تشیع پشتون‌زرغون، هزاره‌هایی‌اند که در دهه ۱۳۵۰ خورشیدی به این قریه سکنا گزیده‌اند. در قریه‌های مختلف پشتون‌زرغون اقوام متنوعی در کنارهم زندگی می‌کنند و در بین شان ازواج و خویشی و دارای رسم و رواج‌های کهنه و مشترک می‌باشند.
دهات و قصبات بزرگ پشتون‌زرغون بیشتر به جانب شمال موقعیت دارند و برای آب‌یاری آن از هریرود جوی‌های کلانی کشیده شده، و این نهرهای پارینه، پیشینه بس‌دراز دارند و نام آن‌ها در متون قرن چهارم هجری تذکر یافته‌است. پشتون‌زرغون دارای ۲۷۰ دهکده و قصبه خرد و بزرگ
پشتون‌زرغون تا پیش از جنگ سیمای سنتی و قرون میانه‌یی خود را حفظ کرده‌بود. آسیاب‌های آبی، خراسگری‌ها، شالیخانه‌ها و کرشک‌های شیره انگور از دوران کهن حکایت می‌نمود و در پهلوی آن آهنگری، پینه‌دوزی، قلعیگری، نعلبندی، دلاک‌ها و سوداگران دوره‌گرد تصویر مغشوش و رنگباخته خراسان قرون وسطی را در عصر علم و تکنولوژی به نمایش می‌گذاشتند.
بازار مرکزی پشتون‌زرغون در سمت جنوب رود‌هری واقع شده و قبل از جنگ در آن در حدود ۱۰۰ دوکان موجود بوده، که اکنون به این ارقام اضافه گردیده‌است.
در سال ۱۳۱۷ خورشیدی اولین مکتب ابتدائیه در مرکز حکومتی پشتون‌زرغون تأسیس شد. در سال ۱۳۴۶ در آن فقط ۳۳۱ شاگرد به فراگیری درس و تعلیم مشغول بودند. در همین سال مکتب فشکان به کار آغاز کرد که ظرفیت ۱۱۵ متعلم را داشت.
طبق آمار ریاست معارف هرات در سال ۱۳۸۹ خورشیدی در این ولسوالی ۲ مکتب لیسه پسرانه، یک لیسه دخترانه، ۵ لیسه مختلط، ۳ مکتب متوسطه دخترانه، ۱۳ مکتب متوسطه مختلط و ۱۵ مکتب ابتدائیه مختلط فعال بود. در این مکاتب ۳۱۵۵۵ شاگرد درس می‌خواندند که از آن جمله ۱۸۱۹۸ نفر پسر و ۱۳۳۵۷ نفر دختر بودند. همچنان در مدارس دینی این ولسوالی ۴۱۹ شاگرد مرد مصروف فراگیری علوم دینی بودند.
در پشتون‌زرغون برخی قلعه‌های کهن و تاریخی مانند: قلعه شافلان، قلعه غوری‌های گلمیر، قلعه شاه‌آباد و قلعه سرکاری مارآباد (ماروا) موجود بوده که در حال حاضر رو به انهدام اند. در این قلعه‌های تاریخی می‌توان طرز ساختمان‌سازی سنتی دوره گذشته را مشاهده نمود.
از مزارات این منطقه می‌توان از مزار خواجه محمد سبز، مزار خواجه محمد غیبی‌جان و زیارت خسروجان نام گرفت.
 
نویسنده: حمیدالله کامگار
 
ولسوالی پشتون زرغون در ۶۲ کیلومتری شهر هرات موقعیت داشته که حدود اربعه آن، از جانب غرب ولسوالی گذره و انجیل، سمت شرق آن ولسوالی اوبه و قسمتی از ولسوالی فرسی، طرف شمال آن را ولسوالی کرخ و جنوب آن را ولسوالی ادرسکن محدود کرده است. مساحت آن  حدود ۸۷۵۰ کیلومتر مربع تخمین گردیده و دارای ۲۴۰ قریه می باشد.حدود ۸۰ فیصد مردم این ولسوالی به زراعت و مالداری مصروف اند؛ ۹۰ فیصد زمین های زراعتی را آبی و تنها ۱۰ فیصد آن بصورت للمی زرع میگردد.لازم به یاد آوریست اینکه، معدن آهن در این ولسوالی به اهمیت اقتصادی آن افزوده است.
اماکن تاریخی و تفریحی این ولسوالی عبارت از چشمه آب گرم، خواجه محمد سبز، خواجه محمد غیبی جان و زیارت خسرو جان می باشند.

درباره admin

مطلب پیشنهادی

ولسوالی گلران

ولسوالی گلران نام ولسوالی: گلران ولسوال بر حال: حدود اربعه: از سمت شمال با ترکمنستان …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.