خانه / تاریخ / تقویم روز / تقویم تاریخ ( هجدهم ماه حوت )

تقویم تاریخ ( هجدهم ماه حوت )

امروز هجدهم ماه حوت برابر با ۹ مارچ تقویم میلادی است. روزی که در تافغانستان و جهان اتفاقات زیادی به وقوع پیوسته است  و ما به مرور برخی از این وقایع می‌پردازیم.

۱۲۷۵ شمسی- وفات سید جمال‌الدین افغان

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
سید جمال‌الدین افغان

علامه سید جمال‌الدین افغان فرزند سید صفدر، در ماه شعبان سال ١٢۵۴ هجری قمری/سال ١٨٣٩ میلادی، در سعدآباد که مرکز ولایت کنړ است، در یک خانواده دیندار به دنیا آمد. محمدامین خوگیانی، مدیر و صاحب امتیاز جریدۀ ملی انیس، در کتاب خود زیر عنوان “حیات سید جمال‌الدین افغان” که در سال ۱۳۱۸ خورشیدی در مطبعۀ کابل به نشر رسیده است، می‌نویسد:
« سید جمال‌الدین افغان فرزند عالی گهر سید صفدر است که نسب سامی او به سیدعلی ترمذی (پیر بابا بصری) می‌رسد. مولد مطهرش اسعدآباد کنر از بلاد افغانستان است و خاندان نجیب او از زمان خانوادۀ بابر در آن ولا اقامت اختیار نموده خانی‌شان به‌دست امیر دوست محمد خان به انتها رسید، خودش را با پدر بزرگوارش به کابل خواست. این گفتار را تاریخ افغانستان، جمله، جمله تصدیق می‌نماید.» [خوگیانی، محمدامین، حیات سید جمال‌الدین افغان، حصۀ اول، صص ۳-۴]

در مطبوعات افغانستان، شاید قدیمترین منبعی که از سید جمال‌الدین افغانی در آن یادآوری شده است، جریدهٔ سراج‌الاخبار به مدیریت شادروان محمود طرزی باشد. در سال ۱٩۱۶ میلادی در شمارهٔ سوم سال ششم آن جریده، مقاله‌ای را که سلطان‌محمدخان کابلی، راجع به سید جمال‌الدین افغانی از مجله “الهلال” به فارسی ترجمه نموده، به نشر رسیده است.
محمود طرزی که در جوانی در شهر استانبول به خدمت سید جمال‌الدین افغانی رسید و مدت هفت ماه را در صحبت او به سر برد، در باره سید چنین نوشت: “علامه سید جمال‌الدین یک معدن عرفان بود مباحث علمیه حکمتیه فلسفه اجتماعیه و غیره که هر روز در بزم آن علامه می‌افروخت هر جمله و عباره آن خود کتابها و رساله تحریر بکار دارد.
سید جمال‌الدین‌ افغانی‌، نه‌ تنها در افغانستان‌ شهرتی‌ بسزا دارد، بلکه‌ در بسیاری‌ از کشورهای جهان و بویژه اسلامی‌ مانند: شبه‌ قاره‌ هندوستان‌ (یعنی‌ هندوستان‌ و پاکستان‌ امروزی‌) و ایران‌ و مصر و سوریه‌ و لبنان‌ و ترکیه‌، به‌صفت‌ یک‌ عالم‌ اسلامی‌، سیاسی‌، انقلابی‌ و مؤسس‌ نهضت‌ اتحاد اسلام‌، معروفیت‌ دارد.
در موطن‌ اصلی‌ و مولد سید جمال‌الدین‌، چنانکه‌ معلوم‌ است‌، از چندی‌ به‌ اینطرف‌ اختلافاتی‌ پیدا شده‌ که‌ قدری‌ از لحاظ ‌تحقیق‌ بوده‌ و قسمتی‌ بیشتر، ناشی‌ از تعصبات‌ دوره اخیر است‌ که‌ میان‌ بعضی‌ ملل‌ اسلامی‌ سر بسیاری‌ از رجال‌ تاریخی‌، سیاسی ‌و علمی‌ نامدار و غیره‌، نزاع‌ برخاسته‌ و هر کدام‌ این‌ اشخاص‌ معروف‌ را می‌خواهند بخود نسبت‌ بدهند که‌ گاهی‌ این‌ نوع ‌مجادله‌ دلیل‌ کم‌ رشدی‌ است.

وفات محمد قسیم فهیم /۱۳۹۲

Mohammad Fahim in 2004 cropped.jpg

محمد قسیم فهیم در سال ۱۹۵۷ (میلادی) در روستای اومرز در ولایت پنجشیر متولد شد و روز یکشنبه، ۱۸ حوت ۱۳۹۲ در سن ۵۷ سالگی از دنیا رفت.وی دورهٔ تعلیمات ابتدایی را در زادگاهش به پایان رساند و سپس جهت فراگیری تحصیلات بیشتر به کابل رفت و وارد دانشگاه کابل شد.

در دوران جنگ شوروی در افغانستان به عنوان یکی از همرزمان احمد شاه مسعود، به عنوان معاون فرماندهٔ منطقه‌ای و مدتی معاون کمیته سیاسی شورای نظار (جمعیت اسلامی افغانستان) و زمانی فرمانده جبهه‌های شمال (مزار شریف، کندوز، بغلان، تخار و بدخشان) و همچنان به عنوان فرمانده جبهه‌های پروان، خوست و فرنگ در بغلان وغوربند ایفای وظیفه نموده‌است. از آغاز جنگ افغانستان و شوروی تا پیروزی مجاهدین، مارشال محمد قسیم فهیم در پست معاونت احمد شاه مسعود فعال بوده‌است.

بعد از انتقال حکومت در ۸ آوریل ۱۹۹۲ (میلادی) به عنوان وزیر امنیت ملی دولت اسلامی افغانستان موظف شد. پس از شکست طالبان و تشکیل اداره موقت افغانستان قسیم فهیم در پست قبلی خود ابقا شد و از جنرال به مارشال ارتقاء رتبه یافت. محمد قسیم فهیم در هردو دیدار بارک اوباما که یکی آن عمومی و دوم آن خصوصی با رییس جمهور کرزی بود؛ اشتراک داشت. 

مارشال فهیم از آغاز ادارهٔ موقت دوبار مورد سوءقصد قرار گرفته‌بود.

رویداد ها:

۷۲۵ پیش از میلاد – گشتاسپ به آیین زرتشت گروید

در نیمه مارچ (یک هفته به آغاز بهار) گشتاسپ، شاه کیانی، به آیین زرتشت گروید. در آن زمان، قلمرو گشتاسب عبارت بود از: شهر بست ( هلمند امروز ) و یعقوب لیث هم از همین خطه برخاسته اند.

گشتاسپ پس از نزدیک به دو سال مذاکره و بحث با فرستادگان زرتشت، قانع شد و پذیرفت که از پیروان آموزشهای او باشد. برخی از مورخان، زمان آن را سال ۷۲۵ پیش از میلاد نوشته اند که نمی تواند دقیق باشد. زرتشت تنها پیشوایی است که از میان قوم آریایی (آریاناو اروپا) برخاست.

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
گشتاسب شاه در حال بازی چوگان

۵۵۱ – روزی که کار ساختن طاق کسرا (ایوان مدائن) پایان یافت

نهم (مارچ) سال ۵۵۱ میلادی کار ساختن تالار تازه در کاخ سلطنتی تیسفون (۳۶ کیلومتری جنوب بغداد به مدت ۷۷۲ سال) که بقایای آن هنوز باقیست و به طاق کسرا (ایوان مدائن) شهرت یافته با شتاب به پایان رسانده شد تا برای آیین های نوروزی آن سال آماده باشد. طاق کسری تنها ساختمان مسقّف باستانی جهان است که به صورت آزاد و بدون تکیه داشتن به عاملی دیگر، برسر پا باقی مانده است. برخی از شاعران پارسی زبان، در اشعار خود از تالار خسروانوشیروان در تیسفون (طاق کسرا) به نام «بارگه داد» یادکرده اند. کار ساختن این تالار که با فرش معروف «بهارستان» مفروش شده بود از سال ۵۴۹ میلادی، به تصمیم خسروانوشیروان ـ شاه ساسانی وقت ـ آغاز شده بود.

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
طاق کسرا (ایوان مدائن)

۱۲۵۰ – افتتاح کلیسای معروف نتردام در پاریس

کلیسای نُتْرْدام، کلیسایى است که در قدیم، محل دو زیارتگاه بود. در سال ۱۱۳۶م اسقف وقت پاریس تصمیم گرفت به جای دو زیارتگاه قدیمی، بنایى بزرگ بسازد. از این رو، در ۲۲ جون ۱۱۳۶م نخستین سنگ این بنا گذاشته شد و پس از آن که ساختمان اصلی آن در سال ۱۱۷۷م به پایان رسید، نمای ظاهری و نیز صحن کلیسا در سال ۱۱۹۶م خاتمه یافت. با این حال دراوایل قرن سیزدهم تعمیرات دیگری در آن انجام شد و سرانجام پس از ۱۱۴ سال که از زمان شروع ساخت آن گذشت، در نهایت در نهم مارچ ۱۲۵۰م با شکوه و جلال خاصی افتتاح شد. کلیسای نُتْرْدام در زمینی به طول ۱۳۰ متر و عرض ۱۰۸ متر قرار دارد که ارتفاع ساختمان آن ۳۵ متر و تا نوک این بنا، ۶۹ متر می‏باشد. این کلیسا سه در به نام‏های سِنْتْ آن، قیامت و حضرت مریم(س) دارد. از نکات برجسته کلیسای نُتْرْدام، نقشْ برجسته‏هایی است که فضایل و رذایل را مجسم می‏سازد. کلیسای معروف نُتْرْدام در پاریس به عنوان سمبل معماری کهن فرانسه، سالیانه پذیرای میلیون‏ها توریست از سراسر جهان است.

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
کلیسای نتردام

۱۷۳۶ – تاج‏گذاری نادرشاه افشار و آغاز سلطنت افشاریان

پس از آرام شدن اوضاع داخلی ایران که به دنبال حملات هوتکیان افغان‏ و سقوط صفویه در  آن کشور ایجاد شده بود، نادر قلی افشار توانست اوضاع را کنترول کند. وی در سال ۱۷۳۶م کلیه معتمدان محلی و کشوری را در صحرای مُغان جمع کرد و شرحی از خدمات خود و بی‏کفایتی آخرین شاه صفوی خواند. سپس نادر از این افراد خواست که درباره سلطنت تعیین تکلیف کنند و در این میان، حاضرین او را نامزد سلطنت کردند. نادر در ابتدا با سیاست کاری سعی کرد از پذیرش سلطنت خودداری نماید. اما سرانجام پس از یک ماه تامل به شرط اینکه کسی از خاندان صفوی حمایت نکند و تمامی شرکت کنندگان باید نسبت به نادر و فرزندان او وفادار باشند، سلطنت را پذیرفت. وقتی این شرایط مورد پذیرش حضار قرار گرفت نادرقلی افشار در نهم مارچ ۱۷۳۶م به نام نادرشاه افشار در دشت مغان تاج‏گذاری کرد. وی در طول نزدیک به ۱۲ سال سلطنت خود جنگ‏های مهمی از جمله جنگ با هند و عثمانی کرد و غنایم بی‏شماری بدست آورد. نادر شاه در سال‏های پایانی عمر خود تغییر اخلاق داد و پس از کور کردن فرزندش، اغلب اطرافیان خود را کشت. در نتیجه تعدادی از سردارانش به سراپرده او حمله کردند و او را از پای درآوردند. نادرشاه افشار به دلیل جنگ‏های فراوان و کشورگشایی‏هایی متعدد به عنوان “ناپلئون شرق” معروف است.

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
نادرشاه افشار

۱۸۸۵ – نخستین موتر چهارچرخ جهان و اولین موتوسیکلت

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
Gottlieb Daimler

نهم مارچ ۱۸۸۵ «گوتلیب دایملر Gottlieb Daimler» ـ انجینیر آلمانی (مارچ ۱۸۳۴ ـ مارس ۱۹۰۰) با کمک انجینیر ویلهلم مایباخ Wilhelm Maybach در کارگاه خود در منطقه بادن وورتمبرگ (واقع در جنوب آلمان) موفق به ساخت انجین بنزینی کاربوراتور دار (انفجاری) شد و چون کوچک بود آن را به نوعی بایسکل بستند و به این ترتیب نخستین موتوسیکلت جهان متولد شد. تلاش این دو برای ساخت یک انجین بزرگتر و ساخت خودرو ادامه یافت و در طول دو سال موتر چهارچرخ و چهاردنده ساخته شد که از چهارم تا هشتم مارچ ۱۸۸۷ در اسلینگن Esslingen (واقع در ۲۲ کیلومتری اشتوتگارت)، در کانستات Cannstatt و در ناحیه «مانهایم» به حرکت درآمد که نخستین موتر پطرولی گازخور (تنظیم سرعت به اراده راننده)، چهار چرخ و دنده دار جهان بود و مردم تماشاکردند و «ارابه بدون اسب» خواندند. در جریان این رانندگی های نمایشی، این موتر گاهی دو سرنشین (گوتلیب و پسرش که او هم در ساخت خودرو مشارکت کرده بود) و بعضی اوقات چهار سرنشین داشت که یکی از آنان مایباخ بود. رانندگی موتر عمدتا با پسر گوتلیب بود. این موتر که نخستین خودرو چهارچرج و چهاردنده (دارای گیربوکس) جهان بود و ماهها پیش ساخته شده و تا روزهای نمایش در دست تکمیل بود صدای گوشخراش تولید می کرد زیرا که هنوز ساخت اکزاست (اگزز) تکامل نیافته بود. این سومین موتر  ساخت اروپا بود که بکار افتاده بود.

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
Wilhelm Maybach

 

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
موتر دایملر با چهار سرنشین ازجمله دو سازنده آن (مارس ۱۸۸۷)

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
قدیمی ترین موتر  چهارچرخ جهان ـ دایملر و پسرش، دو سرنشین آن

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
موتوسیکلت ساخت دایملر (ساخت ۱۸۸۵) و نخستین موتوسییکلت جهان

۱۹۱۸ – حزب بلشویک روسیه به حزب کمونیست تغییر نام داد.

۱۹۴۵ – بمباران توکیو با بمب آتشزا و تلفاتی بیش از ۱۰۰هزار

بمباران شهر توکیو پایتخت جاپان با بمب آتشزا (Incendiary Bomb) از نیمه شب نهم مارچ ۱۹۴۵ آغاز شد و بامداد دهم مارچ پایان یافت. در این بمباران ۳۳۴ بمب افکن سنگین «بی ـ ۲۹» معروف به «دژ پرنده» ساخت کارخانه های بوئینگ شرکت داشتند و ضمن آن ۸۳ تا ۱۹۷ هزار چاپانی کشته شدند که چون رقم دقیق به دست نیامده است، تاریخنگاران عبارت «بیش از صدهزار» را بکار می برند. هدف دولت آمریکا از این بمباران نه تنها تضعیف روحیه جاپانی ها بلکه انهدام اقتصاد این کشور بود. بمباران عمدتا در طرفین و امتداد رودخانه «سومیدا Sumida» که از توکیو می گذرد صورت گرفت که محل تاسیسات صنعتی توکیو بود. بمب هایی که بکار می رفت پس از اصابت به هدف تولید شعله می کرد و حریق وسیع بوجود می آورد. در ساخت این بمبها؛ فسفور سفید، کلورین، ناپالم و ترمیت بکار رفته بود. باوجود این تلفات و ویرانی سنگین، دولت آمریکا درست پنج ماه بعد، در بمباران جاپان از بمب اتمی استفاده کرد که تلفات وارده از آن هم معادل بمباران توکیو با بمب آتشزا بود (که تاریخنگاران آن را دلیلی برغیر ضروری بودن افکندن بمب اتمی در ششم اوت ۱۹۴۵ بر هیروشیما می دانند). با اینکه پنج دهه بعد، «ماندیل» سفیر آمریکا در چاپان از بمباران توکیو ابراز تاسف کرد؛ جاپانی ها هنوز اندوه خود را فراموش نکرده اند و سال گذشته (سال ۲۰۰۷) هنگامی که وزیر دفاع وقت این کشور جمله ای در فراموش کردن آن بیان کرد، برکنارش کردند.

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
بمب افکنهای «بی _ ۲۹» درحال فروریختن بمب

زادروزها

۱۹۳۴- یوری گاگارین، نخستین فضانورد جهان

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
یوری گاگارین

۱۹۴۳- بابی فیشر، شطرنج‌باز آمریکایی و قهرمان سابق جهان.

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
بابی فیشر

مرگ‌ها

۱۹۸۹- رابرت مپل‌تورپ، عکاس آمریکایی.

۱۳۷۴ – محقق طباطبایی محقق و کتابشناس برجسته ایرانی
۱۳۹۰ – سیمین دانشور، نویسنده، شاعر، مترجم ایرانی و همسر جلال آل‌احمد

18 اسفند - 9 مارس؛ در تاریخ چه گذشت؟
سیمین دانشور

درباره admin

مطلب پیشنهادی

به یاد استاد رحیم خشنواز

پس از حصول استقلال افغانستان رباب به عنوان شناسنامه فرهنگی این کشور مطرح گردید. سازی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

این سایت از اکیسمت برای کاهش هرزنامه استفاده می کند. بیاموزید که چگونه اطلاعات دیدگاه های شما پردازش می‌شوند.